سياسي. سفر. تركيه
آنكارا- هفته گذشته دو سفر مهم از جمهوري اسلامي ايران به تركيه صورت گرفت كه طي آن منوچهر متكي وزير امور خارجه و سعيد جليلي دبير شورايعالي امنيت ملي ايران به تركيه آمدند و با مقامات اين كشور درباره تحولات منطقه و مسايل هستهاي به رايزني و گفت و گو پرداختند.
هر چند اين گونه سفرها در روابط منطقهاي كشورها به خصوص كشورهاي همسايه امري معمولي و روالي هميشگي به شمار ميرود اما به نظر ميرسد كه در سفرهاي اخير نكاتي وجود داشت كه كمتر در موارد مشابه ديده ميشود.
براين اساس به اختصار به برخي از اين موارد اشاره ميشود.
اولين نكته نقش تركيه در تحولات اخير منطقه است كه به نظر ميرسد آنكارا توانسته با رويكردي راهبردي در سياست خارجي خود جايگاه خود را در ميان كشورهاي منطقه بيابد و با ميانجي گريها بين برخي از كشورها، دولت ها و موضوعات به نوعي خود را يك بازيگر فعال منطقهاي معرفي كند.
ديپلماسي تركيه در ماههاي اخير بر حول محور ميانجي گري علاوه بر اين كه موجب تعميق مناسبات سياسي آنكارا با ساير دولتهاي منطقه و جهان ميشود ، در نهايت رويكرد سياست خارجي اين كشور را در مسيري مطمئن قرار خواهد داد كه به نظر ميرسد اين موضوع از درجه اهميت بالاتري نزد مقامات اين كشور برخودار است .
در موضوع فعاليتهاي هستهاي ايران و نقش تركيه در اين موضوع ، هرچند كه مطابق گفته علي باباجان وزير امور خارجه اين كشور هنوز عنواني براي اين نقش تعيين نشده است ، اما به نظر ميرسد تركيه توانسته با جلب نظر طرفين، حمايت طرفهاي ذي ربط اين موضوع را به عنوان يك بازيگر مياني معطوف به خود سازد.
اين موضوع علاوه بر اين كه موجب ارتقاي نقش منطقهاي تركيه در آينده مي شود ، سبب خواهد شد تا برخي نگرانيهاي منطقهاي كه اين كشور ميتواند از تلاشهاي صلح آميز هستهاي بزرگترين همسايه خود داشته باشد نيز رفع شود بابا جان در مصاحبه مطبوعاتي خود با منوچهرمتكي پيرامون فعاليتهاي هستهاي ايران گفت كه استفاده از انرژي هستهاي حق مسلم همه ملت هاست و تركيه نيز خود استفاده از اين انرژي را در دستور كار قرار داده است .
همان گونه كه مقامات جمهوري اسلامي ايران نيز بارها مخالفت خود را با استفاده و ساخت سلاح هستهاي اعلام كردند، مقامات تركيه از جمله بابا جان نيز با طرح اين موضوع مخالفت خود را از سلاح هستهاي و اساسا وجود آن را در منطقه اعلام كرد.
سفر متكي و متعاقب آن جليلي به تركيه و درجريان قراردادن مقامات اين كشور از آخرين تحولات منطقه از جمله تحولات مربوط به فعاليتهاي هستهاي و مذاكرات ژنو، همان گونه كه وزير امور خارجه ايران اين گونه رايزنيها با تركيه را امري هميشگي عنوان كرد اما نشان از حس اعتمادي است كه تهران به آنكارا دارد و اين موضوع ميتواند سرفصل مناسبي براي گسترش مناسبات دوكشور در آيندهاي نه چندان دور باشد.
نكته ديگري كه در كنار اين موارد وجود دارد همكاري تهران وآنكارا براي رفع بسياري از مشكلات و مسايل موجود در منطقه است .
مبارزه با تروريسم ، مبارزه با قاچاق مواد مخدر، گسترش مناسبات امنيتي و مرزي، توسعه مسايل مربوط به انرژي در حوزههاي نفت ، گاز و حتي هسته اي، توسعه زيرساختهاي مربوط به حمل و نقل و دهها موارد ديگر از جمله مواردي است كه دو كشور مصمم به برداشتن موانع براي توسعه آنها هستند.
بر اين اساس اگر تهران و آنكارا بتوانند در بسياري از موارد سياستهاي خود را به هم نزديك سازند ، بايد در آيندهاي نه چندان دور منتظر شكل گيري يك اتحاد دوجانبه منطقهاي كه ميتواند زمينه را براي توسعه يك اتحاد محكم منطقهاي ايجاد كند، باشيم.
