داخلي. اقتصادي. كشاورزي. چاي.
به گفته مديران كارخانههاي چايسازي، به دنبال سياست پرداخت ۷۰۰هزار تومان طي دو سال به باغات چاي، كارخانههاي چايي نيز با كمبود چاي خشك و سرمايه و مشكل بدهكاري مواجه شدند.
از طرف ديگر چايكاران ميگويند: در اين مدت كارخانههاي چايسازي به بهانه نداشتن تامين مالي، از خريد برگ سبز آنان خودداري كردند و در نتيجه برگ سبز چاي در بهترين فصل بهرهبرداري، مورد استفاده قرار نگرفت.
هوسمي رييس اتحاديه شركتهاي چايكاران ميگويد: بعد از گذشت چند سال، در سال ۱۳۷۳كارخانهها يكي بعد ازديگري گشايش و خريد برگ سبز چاي را با قيمت ارزان كيلويي ۳۰۰تا ۷۰۰ريال آغاز كردند و چون برگ سبزچاي غير از تبديل به چاي خشك هيچگونه مصرف ديگري نداشت چايكاران چارهاي جز تسليم در مقابل كارخانهداران در خود نديدند و سال ياد شده بدينگونه سپري گرديد.
وي گفت: اين وضعيت موجب شد كه بسياري از باغات بزرگ چاي كه ۱۳درصد از كل باغات چاي را تشكيل ميدهند به علت عدم صرفه اقتصادي رها شده و بتدريج مخروبه شوند.
وي اعتقاد دارد: در سالهاي ۷۹تا ۸۳بزرگترين اشتباه در اداره امور چايكاري كشور رخ داد و آن هم انحلال سازمان منظم و معظم چاي كشور بود كه علت آن براي چايكاران تاكنون مشخص نشده است.
اين چايكار ميگويد: درسال ۱۳۸۴با وجود داير بودن اداره كل چاي شمال و كارشناسان و متخصصان كارآزموده در امور اداره چاي ، كار خريد و عملآوري چاي از سوي وزارت جهاد كشاورزي به سازمان تعاون روستايي كشور واگذار شد.
وي اظهار داشت: سازمان تعاون روستايي كمترين تجربهاي در عملآوري چاي نداشته و هيچ وقت در اين وادي قدم نگذاشته بود.
وي نتيجهگيري ميكند: بالاخره پس از يك دوره پر تنش و پرمخاطره براي چايكاران و صنعت چاي، قانون خريد تضميني برگ سبز چاي و چاي خشك از مجلس شوراي اسلامي گذشت كه اين امر براثر مكاتبات عديده بين استانداريهاي گيلان و مازندران با وزارت جهاد كشاورزي صورت گرفت تا اميدي براي نجات چايكاران حاصل شود.
هوسمي افزود:امااين خشنودي خاطر چايكاران به طول چنداني نپاييد و شوراي عالي اقتصاد نرخي براي خريد برگ سبز چاي مقرر كرد كهبه هيج وجه نميتوانست هزينه توليد را تامين كند.
*** نرخ تضميني برگ سبز چاي :
خريد تضميني برگ سبز چاي از سال ۱۳۸۴در چارچوب سياستهاي حمايتي دولت بهسازمان تعاون روستايي به عنوان دستگاه مباشر خريد برگ سبز چاي واگذارشد و اين روند همچنان ادامه دارد.
اين سازمان با عقد قرارداد با كارخانههاي چايسازي مبادرت به خريد برگ سبز در قالب برگ سبز درجه يك و درجه دو مينمايد.
سازمان تعاون روستايي بااستقرار عوامل خريد، دو نفر به عنوان ارزياب و كارگر و يك نفر نيز به نماينده اداره كل چاي شمال به عنوان ناظر كيفي در مراكز خريد (كارخانه ها)، خريد برگ سبز چاي را از چايكاران آغاز ميكنند.
رييس هيات مديره شركتهاي تعاوني چايكاران كشور از مشاركت نداشتن اين شركتها در امر خريد برگ سبز تضميني چاي به عنوان يك تشكل مردمي انتقاد كرده و ميگويد: طبق تصويبنامه هيات وزيران ميبايست از سال ۸۴خريد، فروش، واردات و صادرات و تمام اموري كه در چرخه توليد چاي ومصارف آن هست به سازمان تعاون روستايي و اتحاديه چايكاران واگذارشود كه تاكنون تشكيل اين اتحاديه توفيق پيدا نكردهاست.
وي يادآورشد:در اجراي برنامه تضمين خريد برگ سبز چاي توسط سازمان تعاون روستايي براي هركيلوگرم برگ سبزچاي درجهيك براي سال ۸۶سه هزارو ۴۰۰ريال و برگ سبز درجه دو يك هزارو ۹۸۰ريال از سوي شوراي اقتصاد نرخگذاري شد كه در سال جاري اين نرخ با هشت درصد افزايش به ترتيب سه هزار و ۶۵۰ريال و دو هزار و ۱۴۰ريال تعيين شدهاست.
وي اين گونه سياستگذاريها و نرخگذاري در مورد چاي را موجب دلسردي چايكاران دانست.
در اين ميان چايكاران اعتقاد دارند كه نرخ مصوب با توجه به تورم و ديگر نيازمنديهاي زندگي بسيار پايين است و بااين عملكرد هرگز چايكاران نخواهند توانست يادگار يكصد ساله نياكان خويش را برپا بدارند.
اين چايكاران معدل قيمت هر كيلوگرم برگ سبز چاي را حداقل پنج هزار ريال ذكر ميكنند و معتقدند اگر دولت مايل به افزايش قيمت برگ سبز چاي نيست بايد حداقل از محل مزاياي واردات چاي خارجي خسارت چايكاران را جبرانكند.
"سيدنصير سيدمحمدي" رييس سازمان جهاد كشاورزي گيلان نيز نرخ تعيين شده براي برگ سبز چاي را پايين ميداند.
وي گفت: افزايش نرخ تضميني برگ سبز چاي با درصد كم، باتوجه به نرخ تورم، مشكلاتي براي فرايند توليد ايجاد ميكند وتداوم خريد تضميني محصولات كشاورزي نيز در هيچ كشوري به نفع كشاورزان نيست.
وي اظهار داشت: يكي از راههاي حل مشكل چاي، كيفيسازي چاي داخلي به منظور رقابتي كردن اين محصول و حل مشكل بازرگاني آن است.
وي بااشاره به اينكه دولت مبناي كار بخش كشاورزي را بر اصلاح باغات چاي، صنعت چاي و بازرگاني چاي قرارداده است، گفت: دولت ساليانه ۴۰۰ميليارد ريال يارانه به بخش چاي پرداخت ميكند.
وي تاكيد كرد: دولت بعد از سال ۸۳توجه ويژهاي به محصول چاي كرده و كارگروه چاي در استانداري گيلان به شدت پيگير كيفيسازي محصول چاي است.
كارخانهداران نيزميگويند: نرخ خريد تضميني برگ سبز چاي را قبول نداريم زيرا بايد با همكاري كشاورز، كارخانهدار، بازرگان و مصرفكننده و براساس تورم براي برگ سبز چاي و چاي خشك نرخگذاري شود.
*** وضعيت معيشتي چايكاران و هزينههاي سنگين باغداري :
بذر يا تخم چاي در حدود ۱۰۷سال پيش درزمان قاجار به وسيله كاشفالسلطنه كنسول ايران از هندوستان به ايران آورده شد و در آن زمان درلاهيجان به سبب هواي گرم و مرطوب كشت شد.
كاشفالسلطنه را كه به حق پدر چاي ايران لقب دادهاند،رنجهاي فراواني براي توسعه كشت چاي متحمل شد و امروزه كشاورزان چايكار خود را ميراثدار وي ميدانند و معتقدند كه نبايد حاصل رنجهاي وي به سوي نابودي سير كند.
اما امروز بسياري از چايكاران به دليل مشكلات، از عهده هزينههاي داشت و برداشت چاي و تامين نهادهها و وسايل آن بر نميآيند.
بسياري از چايكاران ميگويند: وضع اقتصادي و درآمد آنان توجيه اقتصادي ندارد.
يك چايكار دراينباره به خبرنگار ايرنا گفت: بسياري از كشاورزان چايكار از طريق قرض و بدهكاري زندگي را پشت سر ميگذارند.
رييس اتحاديه شركت تعاونيهاي چايكاران كشور نيز در اينباره ميگويد:
غالب خوراك مصرفي كشاورزان چايكار در شب نان و لوبيا است كه در ۱۰سال پيش با قيمت يك كيلوگرم چاي سبز ميشد سه كيلو لوبيا خريد ولي هم اكنون با فروش حتي ۱۰كيلوگرم برگ سبز چاي نميتوان يك كيلو لوبيا خوب خريداري كرد.
راه حل وي اين است كه با بوجود آوردن يك اتحاديه متشكل از باغداران، صاحبان كارخانهها وتجار متدين بازار، تشكيل و اين اتحاديهواردات و صادرات و امور چاي را برعهده بگيرد و دولت نيز به نظارت اكتفا كند.
وي خاطرنشان ساخت: عدمتوانايي مالي كشاورزان چايكار مانع ايجاد تشكلهاي صنفي قوي شده و دولت بايد از طريق بها دادن به چايكار به كشاورزان فرصت دهد كه در سازماني قانوني، مقتدر و كمنياز گردهم آيند و بر محصول خود نظارت كامل داشته باشند.
يك چايكار لاهيجاني كه سختي شغل چايكاري بر قامت خميده و صورت چروكيده و دستان تاول زدهاش نمايان است، ميگويد: هر هكتار باغ چاي بابت چيدن برگ سبز، حمل از باغ تا كارخانه، كود شيميايي و حمل آن تا سر باغ سه ميليون ريال و بابت هرس و جمعآوري بقاياي آن نيز شش ميليون ريال هزينه دارد.
"مرتضي نجفي"در گفت وگو با خبرنگار ايرنا گفت : علاوه بر اين، ديگر هزينههاي جانبي، چايكاري را بدون صرفه كرده و براي كشاورزان چارهاي جز صرف نظر كردن از آن نميماند.
وي افزود: سن چايكاران اصلي به پيري رسيده و پسران نيز به سبب سخت و طاقتفرسا بودن چيدن چاي و قيمت پايين محصول رغبتي به باغ چاي ندارند و به باغ نميآيند.
وي اظهار داشت: چايكاران هرچه ميتوانند ميچينند و بقيه محصول را كه نميتوانند رها ميكنند و به همين دليل چايكاران راهي جز فروختن باغهاي خود و يادست كشيدن از آن ندارند. ك/۴
ادامه دارد...
