كليات
بلگراد - از جمله ويژگيهاي انتخابات فوقالعاده پارلماني فردا يكشنبه ۲۲ ارديبهشت حضور بيسابقه ۱۰حزب و يا گروه شهروندي از اقليتهاي ملي است.
... كميسيون انتخابات در وزارت كشور صربستان گزارش داد كه از زمان برقراري سيستم انتخاباتي چند حزيي در صربستان از سال ۱۹۹۰ميلادي، در انتخابات فردا يكشنبه يازدهم مه ۲۰۰۸ميلادي بزرگترين ليست انتخاباتي شامل ۲۲حزب، ائتلاف و يا گروه شهروندي محسوب ميشود.
آمار ارايه شده از سوي نهادهاي ذيربط در انتخابات نشان ميدهد كه طي سالهاي گذشته حضور و تنوع احزاب و گروههاي سياسي و شهروندي در انتخابات سيري صعودي داشته است. در آخرين انتخابات مجلس صربستان كه در ۲۱ژانويه سال ۲۰۰۷ميلادي برگزار شد، ۲۰حزب و ائتلاف براي كسب كرسي در مجلس به رقابت پرداختند و در انتخابات پارلماني ۲۸دسامبر سال ۲۰۰۳ميلادي ۱۹حزب و ائتلاف شركت داشتند.
همچنين در انتخابات پارلماني ۲۳دسامبر سال ۲۰۰۰ميلادي كه در آن ائتلاف احزاب اپوزيسيون دمكراتيك صربستان معروف به دوس با اكثريت آرا به پيروزي رسيد، هشت حزب و ائتلاف در ليست انتخاباتي حضور داشتند. قابل ذكر است كه ائتلاف دوس متشكل از ۱۸حزب بود كه توانست حزب بزرگ سوسياليست صربستان به رهبري اسلوبودان ميلوشويچ رييس جمهور اسبق يوگسلاوي و صربستان را شكست بدهد.
بر اساس تحقيقات سنجش افكار عمومي كه اخيرا در صربستان انجام شد، انتظار ميرود كه در انتخابات پارلماني روز يكشنبه حزب راديكال صربستان ۳۵درصد از آرا يعني ۹۱كرسي، حزب دمكراتيك به رهبري رياست جمهوري ۳۴ درصد آرا برابر ۸۸كرسي، حزب دمكراتيك صربستان به رهبري نخست وزير ۱۱ درصد معادل ۳۰كرسي ، حزب سوسيال دمكراتيك صربستان شش و نيم درصد برابر با ۱۶كرسي، حزب ليبرال دمكراتيك شش درصد برابر ۱۵كرسي و اقليتهاي ملي با كسب هفت درصد آرا ۱۰كرسي را در ساختار جديد مجلس صربستان بدست بياورند.
بر اساس اين نظر سنجي كه قبل از امضاي توافقنامه ثبات و پيوستن به اروپا در ۲۹آوريل امسال برابر با دهم ارديبهشت ماه انجام شده است، احتمال ميرود كه راديكالها در ائتلاف با حزب نخست وزير و سوسياليتها با ۱۳۷نماينده در پارلمان قادر شوند كه ساختار دولت آينده صربستان را تشكيل دهند.
نكته قابل ذكر آنكه بعد از امضاي توافقتامه ثبات و پيوستن كه ازجمله مراحل عضويت صربستان در اتحاديه اروپا است احتمال ميرود كه رقمي از هواداران راديكال ها، سوسياليستها و دو حزب نخست وزيري و وزير سرمايه گذاري نظر خود را تغيير داده و در صدي از هواداران احزاب ذكر شده به ائتلاف ليست حزب رييس جمهوري راي بدهند.
احزاب راديكال و سوسياليست سياستي ضد غربي دارند و بيشتر طرفدار روسيه هستند هرچند كه همكاري با كشورهاي غربي را در سطح متعادل رد نميكنند.
حزب نخست وزير صربستان و حزب وزير سرمايهگذاري بعد از اعلام استقلال كوزوو و حمايت ۱۹كشور اتحاديه اروپا از استقلال كوزوو نظر خود را تغيير داده است و اكنون از مخالفين انجام مراحل عضويت صربستان در اتحاديه اروپا هستند.
اين دو حزب كه از جناح احزاب دمكراتيك هستند ميگويند كه صربستان در صورتي خواهان طي كردن مراحل عضويت در اتحاديه اروپا است كه سران اين كشورها تماميت ارضي صربستان را مشتمل بر كوزوو به رسميت بشناسند.
اين درحاليست كه حزب دمكراتيك به رهبري رييس جمهوري و حزب گ ۱۷به رهبري وزير اقتصاد كه از حمايت كشورهاي غربي برخوردارند معتقد هستند كه اولويت كشور دفاع از تماميت ارضي صربستان مشتمل بر كوزوو به همراه عضويت در اتحاديه اروپا است.
اختلاف در جناح احزاب دمكراتيك صربستان برسر ائتلاف با اروپا و حفظ كوزوو علت اصلي استعفاي دولت و برگزاري انتخابات زودهنگام مجلس است.
وويسلاو كوشتونيتسا رهبر حزب دمكراتيك صربستان و نخست وزير در تبليغات انتخاباتي ضمن انتقاد از حزب رييس جمهوري در رابطه با امضاي توافقنامه ثبات و پيوستن با اتحاديه اروپا و مساله كوزوو گفته است كه اين حزب در خصوص ائتلاف براي ساختار دولت جديد بعد از نتايج انتخابات تصميم ميگيرد.
اين درحالي است كه توميسلاو نيكوليچ قايم مقام حزب راديكال صربستان براي ائتلاف با حزب نخست وزير جهت تشكيل دولت آينده آمادگي خود را اعلام كرده است.
به نظر كارشناسان سياسي اگر در دولت آينده صربستان، راديكالها و سوسياليست قرار بگيرند، مطمئنا اروپا همكاري خوبي با چنين دولتي نخواهد داشت. به گفته اين كارشناسان، بروكسل براي اينكه از احتمال تشكيل چنين دولتي از سوي راديكالها و سوسياليستها جلوگيري كند توافقنامه ثبات و پيوستن با صربستان را با هدف ابراز حمايت از جناح دمكراتيك به رهبري بوريس تاديچ رييس جمهور در آستانه انتخابات پارلماني به امضارساند.
از سوي ديگر طرح لغو رواديد نيز از سوي كميسيون اروپا به رييس جمهور صربستان در هفته گذشته تحويل داده شد. انتظار ميرود كه شهروندان صربستان در سال ۲۰۰۹ميلادي بدون رواديد به كشورهاي عضو اتحاديه اروپا سفر كنند.
به گفته محافل سياسي امضاي توافقنامه ثبات و پيوستن بين اتحاديه اروپا و صربستان ميتواند سبب جلب آراي بيشتر مردم در انتخابات فردا به نفع احزاب طرفدار پيوستن به اروپا به رهبري رييس جمهور اين كشور شود.