اسلام آباد - بن بست در حل مساله قضات معزول پاكستان همانطور كه پيش بيني شده بود، به سمتي در حال حركت است كه ائتلاف دو حزب مردم و شاخه نواز مسلم ليگ پاكستان را تهديد ميكند و سايه اين تهديد دولت نوپاي يوسف رضا گيلاني را نيز نشانه رفته است.
هرچند وي تاكيد كرده كه هيچگونه اختلاف نظر در خصوص بازگشت قضات معزول در دولت وجود ندارد اما وزراي اعضاي وابسته به شاخه نواز مسلم ليگ اين اختلاف را پنهان نميكنند.
محمد آصف عضو شاخه نواز مسلم ليگ و وزيرنفت كابينه گيلاني امروز(يكشنبه ) تاكيدكرده كه ديگر ديداري بين آصف علي زرداري ومحمد نوازشريف درباره بازگشت قضات معزول انجام نخواهد شد، فردا ( دوشنبه ۱۲ماه مه ) تاريخ توافق شده پايان ميگيرد و ديگر تمديد نخواهد شد.
نثارعلي خان نيز ديگر عضو حزب مسلم ليگ نواز اظهار داشته در صورتي كه تا روز دوشنبه آتي قضات معزول به سمتهاي قبلي خود بازنگردند براساس برنامه ، از دولت كنارهگيري خواهيم كرد.
مساله قضات معزول پاكستان محور اصلي مذاكرات روز شنبه لندن بين زرداري و نواز شريف بود، هرچند اين دو رهبر حزبي به توافقي نيال نشدند.
نواز شريف بعد از اين نشست در گفت وگو با خبرنگران ضمن ابراز ناخرسندي از نتايج مذاكرات خود با زرداري اعتراف كرد كه هنوز با وي درباره حل مساله قضات داراي اختلافات اساسي است .
وي تاكيد كرده كه قضات بركنارشده ديوان عالي پاكستان بايد تا ۱۲ماه مه دوشنبه آتي ) با قطعنامه پارلمان به سمتهاي خود بازگردند اما زرداري تاكيد دارد كه اين قضات بايد بر اساس تصويب لايحهاي كه اختيارات آنها را محدود ميكند فعال شوند.
كانون وكلاي پاكستان نيز امروز اعلام كرد در صورتي كه دولت ائتلافي اين كشور نتواند براي بازگشت افتخار محمد رييس معزول ديوان عالي اين كشور و ديگر قضات بركنار شده به سمت قبلي به توافق برسند ،حقوقدانان و وكلا، اعتراض سراسري خود را از فردا( دوشنبه ) آغاز خواهند كرد.
* آغاز اختلافات
آنچه رهبران دوحزب مردم ومسلم ليگ شاخه نواز را پاي ميز مذاكره دردبي كشاند، اختلاف درباره سرنحوه بازگرداندن قضات معزول پاكستان بود.
حزب مردم خواستار تصويب قطعنامهاي در مجلس ملي پاكستان در راستاي اعمال محدوديت قانوني دوره خدمت و دامنه اختيارات رييس ديوان عالي است ،اما نواز شريف خواستار راي اكثريت نمايندگان براي بازگشت قضات معزول است .
نواز شريف خواستار بازگشت بدون قيد و شرط افتخار محمد به ديوان عالي در حالي كه زرداري اجراي اصلاحات در نظام قضايي پاكستان ازجمله تعديل اختيارات رييس ديوان عالي كشور را ضروري ميداند.
هفته گذشته برخي مقامهاي حزب مسلم ليگ شاخه نواز تهديد كرده بودند كه درصورت توافق نكردن درباره اين موضوع ، وزراي اين حزب از كابينه گيلاني نخست وزير پاكستان خارج ميشوند.
قرار بود تا سي ام آوريل طرحي در مجلس ملي پاكستان مورد بررسي و تصويب قرار بگيرد كه طي آن قضات معزول بر اساس تاريخ تعين شده در توافقنامه مري ( ۱۹اسفند (۸۶فعال شوند.
براساس اين توافق نامه كه بين سه تن از رهبران اصلي دولت ائتلافي يعني آصف علي زرداري معاون رهبري حزب مردم پاكستان ،محمد نوازشريف رهبر شاخه نواز حزب مسلم ليگ و اسفنديار ولي خان رهبرحزب ملي عوام امضا شده طي ۳۰ روز از تاريخ تشكيل دولت فدرال و دولتهاي ايالتي ، قضات بركنار شده از سوي مشرف بايد به مشاغل قبلي خود بازگردند.
همزمان بااعلام وضعيت فوقالعاده در پاكستان ( ۱۲آبان ( ۸۶مشرف ،به بهانه نافرماني شماري از قضات ديوان عالي را بركنار كرد.
در راس قضات معزول چوهدري افتخار محمد رييس ديوان عالي قرارداشت كه در آن مقطع با دستور مستقيم مشرف تحت بازداشت خانگي قرار گرفت .
شماري ازتحليل گران مسايل پاكستان براين عقيده هستند كه بازداشت افتخار محمد با تاييد انتخابات پيروزي مشرف در رياست جمهوري پاكستان مرتبط بود ، هرچند مشرف اقدام عليه امنيت ملي اين كشور را دليل اصلي بركناري و بازداشت قضات عنوان كرده بود.
** ارزيابي
تهديد اعضاي دولت وابسته به شاخه نواز مسلم ليگ بطور جدي دولت گيلاني را در آستانه فروپاشي قرار داده است .
اصرار زرداري به طي شدن فرايند قانوني فعال شدن قضات معزول از يكسو و توافقهاي انجام شده وي با الطاف حسين رهبر جنبش متحد قومي در لندن از سويي ديگر ،صحنه سياست پاكستان را بار ديگر آبستن حوادث جديدي كرده است .
فارغ از نگرانيهاي شخصي زرداري درباره فعال شدن قضات واحتمال طرح پرونده فساد وي از سوي آنها، ميتوان نگرانيهاي حزبي را نيز در اين چاچوب جاي داد.
قدرت طلبي شاخه نواز مسلم ليگ و تلاش براي تبديل شدن با بازيگردان اصلي صحنه سياست پاكستان به واقع از جمله نگرانيهاي حزب مردم است ، ضمن آنكه نگراني آمريكاييها را نيز نبايد از نظر دور داشت .
آمريكاييها مايل نيستند اين صحنه خيلي در اختيار نواز شريف و اعضاي حزبش قرار بگيرد.
تلاش ريچارد بوچر معاون وزير امور خارجه آمريكا براي نزديك كردن الطاف حسين رهبر جنبش متحد قومي پاكستان با زرداري با هدف تشكيل جبههاي جديد در مقابل شاخه نواز مسلم ليگ (با هدف بهم زدن توازن قدرت در مجلس ملي به به ضرر شاخه نواز مسلم ليگ ) مويد همين برداشت است .
درمجموع به نظر ميرسد فضاي سياسي پاكستان بار ديگر به سمت تشنج پيش برود، اما اين بار اين تشنج بين دو بازيگر موتلف است نه بين پرويزمشرف و اين بازيگران .
بازيگراني كه در ابتداي ائتلاف با وجود نبود سنخيت سياسي به دليل دشمن مشترك بايكديگر ائتلاف كردند ولي حالا مساله قضات آنها را در آستانه جدايي قرار داده است .
اما اينكه اختلاف درباره قضات معزول پاكستان بين دو حزب حاكم در دولت پاكستان ، آنها را وادار به جدايي كند، به انعطاف و معادله قدرت در بين رهبران حزب مردم و شاخه نواز بستگي دارد.
