داخلي. فرهنگي. صنايع دستي. لباس محلي.
استان چهار فصل كهگيلويه و بويراحمد به خاطر برخورداري از طبيعتي زيبا و بكر، علاوه بر زيباييهاي طبيعي از جلوهاي خاص در پوشاك زنان اين ديار نيز برخوردار است.
پوشاك و لباس محلي زنان ازجملهجذابيتهاي بومياستان كهگيلويه و بويراحمد بهشمار ميآيد طوري كه هر تازه واردي به اين استان در همان نگاه اول متوجه اين جلوههاي رنگين ميشود.
به گزارش ايرنا زنان استان چهار فصل كهگيلويه و بويراحمد از جمله زنان ايراني هستند كه هنوز به پوشاك سنتي و محلي خود پايبند هستند و از آنها در بيشتر اوقات و بخصوص در جشنها و مجالس عروسي استفاده ميكنند.
پوشش وحجاب كامل و تنوع رنگها و پارچهها، جلوه خاصي به لباس محلي زنان در اين استان بخشيده است و رنگهاي آن بر طبيعت زيبا و دامنه زاگرس، شميم نشاط و شادي پخش ميكند.
از جمله نكات قابل توجه اين است كه پايبندي به استفاده از لباس محلي حتي در ميان زنان شهرنشين اين استان علاوه بر زنان روستايي و عشايري ديده ميشود و با قدم زدن در خيابانهاي شهرهاي اين استان مانند ياسوج ،سيسخت ، گچساران و ... اين موضوع به خوبي مشاهده ميشود.
لباس محلي وسنتي زنان استان كهگيلويه و بويراحمد از سه بخش اصلي سرپوش، بالاتنهوپايين تنه تشكيل شده است كه مجموع اين سه بخش، پوشش كاملي را براي زنان به همراه دارد.
سرپوش لباس محلي زنان كهگيلويهو بويراحمد، شامل يك پارچه روپوش يا همان روسري به نام " مينا " ( ( Meynaاست كه به طور معمول داراي بيش از يك متر طول و بين ۶۰تا ۷۰سانتيمتر عرض ميباشد.
بر روي اين روپوش مينا نيز پارچهاي به نام چارقد يا لچكي قرار ميگيرد كه در زبان فارسي همان سربند است.
همچنين يك كلاه كوچك زير مينا قرار ميگيرد تا پوششدهنده موهاي جلو سر زنان باشد و معمولا زيورآلات و وسايل تزيين سنتي و ظريف به آن متصل ميشود.
بخش بالاتنه لباس محلي زنان استان كهگيلويه و بويراحمد، همان پيراهن يا جامه است كه شامل يك پارچه دو متري ميباشد و از زير گردن تا كف پاي زنان را ميپوشاند.
اين پيراهن ردا مانند ، داراي آستين و سرآستين است و نوع مدل آن مخصوص زنان استانهاي كهگيلويه و بويراحمد، فارس ، خوزستان و چهارمحال و بختياري است.
بخش پايين اين لباسها كه بهعبارتي زيباترين بخش آن نيز به شمار ميآيد همان دامن يا تنبان است كه بيشترين حجم پارچه را در اين لباس سنتي در برمي گيرد.
معمولا براي دامن اين لباسهاي محلي بين پنج تا ۱۲متر پارچه مصرف ميشود طوريكه اين دامن از بالا كشدار و كاملا چين خوردهاست ودرپايين آن تزيينهايي مانند نوار دوزي يا پارچههاي پليسهدار به كار ميرود.
رنگ و جنس پارچه اين لباسها معمولا بنا به طبيعت اين استان در مناطق گرمسيري و سردسيري، نوع بافت عشايري و روستايي، نوع باورها و گرايش قومي و قبيلهاي و سن زنان انتخاب ميشود طوري كه براي دختران نوجوان و كودك بيشتر از رنگهاي شاد و حجم كمتر پارچه و براي دختران جوان رنگهاي روشنتر با پارچه بيشتر استفاده ميشود.
با افزايش سن زنان نيز رنگ اين لباسها بيشتر به سمت تيره و خاكستري مانند سبز يشمي يا سورمهاي سوق پيدا ميكند.
معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي كهگيلويه و بويراحمد درباره لباس محلي زنان اين استان به ايرنا گفت: بر اساس تحقيقات صورت گرفته در كتاب نگارگري مكتب شيراز، قدمت اين نوع لباسها بيشتر از دوران تيموريان در قرن هشتم هجري قمري است.
سيد وليالله اميري افزود: اين نوع لباس سنتي در چهار استان كهگيلويه و بويراحمد، فارس، چهار محال و بختياري و خوزستان مشاهده شده است و هماينك نيز مورد استفاده قرار ميگيرد.
وي اظهار داشت: امروزه استفاده از لباس محلي و سنتي بيشتر در زنان بالاي ۳۰سال استان كهگيلويه و بويراحمد ديده ميشود اما در جشنها و مجالس عروسي تمام زنان و دختران به عنوان يك سنت از لباسهاي محلي شاد و متنوع استفاده ميكنند.
اميري،يكيازدلايل ماندگارياين نوع پوشاك ولباس رادركهگيلويه و بويراحمد، عجين بودن آن با باورها و اعتقادات زنان اين استان دانست و گفت: با توجه به بافت سنتي، روستايي و عشايري اين استان و چهار فصل بودن آن ، استفاده از اين نوع لباس براي زنان كاملا مقرون به صرفه است.
به گفته وي ، استفاده از لباس سنتي در فصل گرما و سرما و همچنين براي زنان عشاير به هنگام كوچ بسيار مناسب ميباشد.
اميري درباره قيمت اين لباسها گفت: بنا به جنس و مقدار پارچه به كار رفته، هزينه تمام شده براي تهيه يك دست لباس محلي و سنتي از ۲۵هزار تومان تا ۱۵۰هزار تومان متغير است.
وي با اشاره به يك نوع لباس محلي ديگر، گفت: اين لباس با نام دلق يا دلج مانند نيم تنه كردها است با اين تفاوت كه داراي آستين هلالي مانند تا نوك انگشتان دست ميباشد.
اميري بيان كرد: پيراهن دلق مخصوص استان كهگيلويه و بويراحمد است و در آن از رو دوزي، ايجاد نقوش با زيورآلات ياسكه،رنگهاي تيرهتر و جنس مرغوبتر استفاده ميشود و بيشتر، زنان موسوم به بيبي آن را ميپوشند.
كارشناس مسوول امور پژوهش اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي كهگيلويه و بويراحمد نيز به ايرنا گفت: استفاده از لباس محلي بيشتر در فرهنگ پوشش زنان لر مشاهده شده است با اينحال هنوز تاريخ دقيقي از زمان پيدايش آن مشخص نيست.
مسعود رضايي افزود: تنوع و زيبايي اين نوع لباس نشان ميدهد كه مردم استان كهگيلويه و بويراحمد تا چه اندازه به رنگهاي شاد علاقه دارند.
وي بيان داشت: مردم اين استان به دليل تنوع اقليمي طبيعت ، علاقه زيادي به تنوع رنگها دارند كه اين امر در نوع پوشاك آنها بهخوبي به چشم ميخورد.
وي با اشاره به اينكه فرم لباس محلي لري براي زنان اين سرزمين شكيلتر و مناسبتر است، گفت: در جشنها و مراسم عروسي رسم است كه زنان با به كار بردن زيورآلات در اين لباسها، جلوهاي خاص به آن ميبخشند.
رضايي بيان كرد: رنگ به كار رفته در لباس محلي و سنتي زنان اين استان با توجه به موقعيت و زمان تغيير ميكند به عنوان مثال زنان عزادار تا حدود يك سال از لباسهاي تيره استفاده ميكنند.
به گفته وي، اهميت استفاده از لباس محلي در ميان زنان لر تا حدي است كه با وجود گران بودن برخي پارچهها و حجم بالاي پارچهاي كه بايد تهيه شود، آنها تمايل زيادي به تهيه اين نوع لباس بخصوص براي جشنهاو عروسيها دارند.
رضايي گفت: لازم است تحقيق و پژوهشهاي بيشتري از سوي متوليان حوزههاي فرهنگي و گردشگري مانند سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي درباره پوشاك سنتي و محلي صورت گيرد تا ارزش ماندگاري آن بيش از پيش مشخص شود.
معاون فرهنگي اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي كهگيلويه و بويراحمد نيز گفت:كارگروهي از سوي وزارت ارشاد با عنوان ساماندهي مد و لباس در اين استان فعال است.
ناصر رضايي افزود: مقرر شده نمايشگاهي از لباسهاي بومي، سنتي و ملي مطابق با موازين اسلامي و عرفي در استان كهگيلويه و بويراحمد برپا شود اما تاريخ دقيق اين نمايشگاه مشخص نيست.
كارشناسان معتقدنديكي از روشهاي پيشگيري از ترويج مد و پوشاك غير اسلامي و نامناسب، ترويج استفاده از پوشاك محلي و سنتي است و لازم است كه متوليان حوزههاي فرهنگي و حتي صنايع دستي كشور با ارج نهادن به اين موضوع تلاش بيشتري در راستاي معرفي اين نوع پوشاك و مزيتهاي آن نمايند.ك/۴ ۶۷۵/۵۶۳/۷۵۳۱
