داخلي. علمي. جامعه اطلاعاتي. رايانه.
امروزهكاربرد رايانه درزندگي بشربسيار زياد است و تعداد زيادي از افراد ساعتهاي متمادي با اين وسيله الكترونيكي كار ميكنند به همين دليل شناخت عوامل موثر در محيط كار با رايانه اهميت زيادي دارد.
وجود شرايط نامناسب در محيط كاري، عدم توجه به موارد ايمني هنگام كار با رايانه و استفاده بيش از حد از اين ابزار ممكن است در بلند مدت سبب بروز بيماريها و ناهنجاريها شود.
بحث مهمي كه در اين زمينه مطرح است، دانش ارگونومي رايانه ميباشد كه شامل مطالعه و بررسي عوامل انساني در ارتباط با رايانه و شيوههاي تطبيق ابزارها و وسايل كار با بدن فرد است تا از بروز اثرات ناهنجار جلوگيري شود.
به گزرش ايرنا درچند سال اخير توليدكنندگان تجهيزات رايانه مانند صفحه كليد، ماوس، ميز و صندلي و ساير وسايل رايانه سعي ميكنند تا محصولات را مطابق با اصول ارگونومي طراحي و توليد كنند چراكه رعايت اصول ارگونومي سبب كاهش ضايعات چشم، سردرد و كمر درد كاربران رايانه خواهد شد.
ويژگيهاي يك محيط كاري مناسب براي كاربران رايانه عبارتند از : وجود سيستم تهويه مطبوع ، نور كافي و مناسب ، استفاده از ميز مخصوص كه داراي عرض و ارتفاع استاندارد باشد، استفاده از صندلي مخصوص رايانه كه ارتفاع آن طوري تنظيم شود كه ستون فقرات كاربر را آزار ندهد، استفاده از زيرپايي براي جلوگيري از بيحسي پا و كف پوش اتاق از جنس چوب يا پلاستيك باشد تا الكتريسيته ساكن توليد نكند.
با وجود رعايت نكات فوق، باز امكان بروز بيماريهاي خاص براي كاربر رايانه وجود دارد كه به برخي از آنها اشاره ميشود:
بيماريهاي چشم
*************
استفاده نادرست و بيش از حد از رايانه براي اجزاي مختلف بدن مضراتي به همراه دارد كه چشم يكي از اين اجزا آسيب پذير است.
درد، سرخي و سوزش چشم و آبريزش آن، دوبيني، احساس تاري ديد كه به كاهش قدرت بينايي، خستگي و درد چشم و سردرد منجر ميشود از جمله اين عوارض است.
چشمهاي انسان عادت دارند تا بسيار راحت روي اشياي دور و نزديك متمركز شوند به همين دليل احتمال خستگي ماهيچه چشمي كه روي كاغذ و صفحه مانيتور متمركز شده وجود دارد.
همچنين ماهيچههاي ديگر چشم، از تغييرات نور يا درخشندگي يا از تغيير مسير ديد بين صفحه نمايشگر و نوشتههاي در حال تايپ خسته ميشوند و به دليل جابهجايي زياد كلمات، چشم قدرت تطابق خود را به مرور از دست ميدهد.
افرادي كه داراي اختلالات انكساري اصلاح نشده هستند، بيشتر در معرض خطرند.
همچنين محيط كار نه بايد خيلي پر نور يا تاريك باشد تا به چشم كاربر فشار وارد نيايد.
پزشكان توصيه ميكنند براي جلوگيري از ابتدا به بيماريهاي چشمي پس از هر ۱۰دقيقه استفاده از رايانه ، پلكهاي خود را به هم زنيد و مدتي به يك نقطه ديگر خيره شويد تا خستگي چشم از بين برود هرچند در اين زمينه سفارش شده است كه از مانيتورهاي جديد به خاطر ساختار بهتر و اشعه كمتر استفاده شود.
عوارض مفصلي و عضلاني
*****************
يكي ديگر از شايعترين عوارض كار با رايانه، دردهاي عضلاني و درد مچ دست و بازوها است چراكه درد گردن و كمر در طولاني مدت و خميدگي پشت از عوارض كار زياد و طولاني با رايانه است.
به طور معمول، كاربران رايانه، ساعدها، دستها، بازوان، پشت و گردن خود را در يك حالت ثابت قرار ميدهند و اين عمل سبب وارد شدن فشار زياد در زمان طولاني روي ماهيچهها و تاندونهاي فرد ميشود و در نهايت ميتواند به مشكلات عضلاني و مفصلي منجر شود.
در اين رابطه، عوامل ارگونوميكي مانند بار كاري، حركات تكراري، طرز نشستن، زاويه ديد، وضعيت ميز و صندلي، ارتفاع صفحه كليد و مانيتور، وضعيت نوري، سرعت تايپ و نداشتن آرامش رواني ميتواند از مشكلات جدي به شمار آيد همچنين استفاده اشتباه و دائم از ماوس هنگام كار با رايانه ميتواند به دست كاربران صدمه وارد كند به طوريكه درد، ناتواني و لرزش و بيحسي ساعد و دست نخستين نشانههاي فشار بيش از حد به تاندونها و عصبها به دنبال حركتهاي نادرست هنگام كار با ماوس رايانه است.
به گفته كارشناسان هنگام آغاز عوارض و ناراحتيهاي دست اين امكان وجود دارد كه در مغز ، ارتباطي بين دردها و كار با ماوس و كليك كردن با آن ايجاد شود و به دنبال آن تنها با كليك كردن با ماوس، دردها آغاز خواهد شد و صدمات آن ميتواند تا ساعد و بازو نيز ادامه پيدا كند.
شايعترين اختلالي كه ممكن است در ارتباط با مچ دست پيش آيد ، سندروم كانال كارت است به طوريكه عصب دست در زير كانال كارت گير ميافتد و باعث خواب رفتگي ، بيحسي و احساس درد در انگشتان دست ميشود.
متخصصان تاكيد ميكنند با استفاده از روشهاي كاري آرگونوميك ميتوان با بروز اين عارضه مقابله كرد به عنوان مثال بسياري از برنامههاي عملكردي ماوس را ميتوان به كمك صفحه كليد انجام داد، برنامه دابل كليك ماوس را ميتوان به حلقه گردان وسط ماوس منتقل كرد و بهتر است اندازه ماوس متناسب با اندازه دست كاربر انتخاب شود.
متخصصان سفارش ميكنند در صورت بروز دست درد، كاربران به متخصص اعصاب مراجعه كنند.
مشكلات دوران بارداري و زايمان
**********************
برخي پژوهشگران بر اين باورند كه زايمانها و بارداريهاي غيرعادي و تولد نارس و ناقص به استفاده از صفحه نمايش رايانه و وجود تشعشات آن مربوط است.
برخي تحقيقات نشاندهنده اين مطلب است كه سقط جنين در زماني كه مادر در معرض ميدانهاي مغناطيسي حاصل از رايانه با قدرت بيش از ۰/۹ميكروتسلا قرار دارد، شايعتر است بنابراين هنگام خريد يا استفاده از رايانه بايد دقت كنيد كه رايانه شدت ميدان مغناطيسي زيادي نداشته باشد.
پزشكان توصيه كردهاند كه زنان باردار روزانه بيشتر از هشت ساعت در معرض امواج الكترومغناطيس كه در رايانه، تلفن همراه، دستگاههاي مايكروويو و به ميزان بسيار كم در تلويزيون وجود دارد، قرار نگيرند.
هرچند برخي تحقيقات نيز نشان داده است امواجي كه در رايانه وجود دارد ميتواند بر كيفيت اسپرم مردان نيز تاثير بگذارد و باعث عقيم شدن آنهاشود.ك/۴
۶۷۵/۵۶۳/۷۵۳۱
