اقتصاد. نيرو. آب
مركز پژوهش و اسناد رياست جمهوري، سي و ششمين شماره گزارش جمهور را به بررسي جايگاه بخش آب و آبفاي وزارت نيرو در دولت نهم؟ با تاكيد بر آثار و اقدامات تاميني در خشكسالي اختصاص داد.
به گزارش روز جمعه خبرنگار ايرنا، در شماره جديد گزارش جمهور با اشاره به اينكه وزارت نيرو به عنوان يكي از وزارتخانههاي مهم، نقش حساس و بارزي در شكوفايي اقتصادي كشور بر عهده دارد، آمده است: تاثير صنعت آب و برق در توسعه كشور و فراهم شدن زير ساختهاي صنعتي، عمراني و كشاورزي موجب شده است ضريب نفوذ خدمات اين وزارتخانه در سطح كشور به صورت لحظهاي و مستمر به مشتركين ارايه شود.
همچنين در اين گزارش تصريح شده است: يكي از ماموريتهاي بزرگ وزارت نيرو، شناسايي، ذخيره سازي، تامين تصفيه و توزيع آب آشاميدني به شهرها و روستاها و جمع آوري، انتقال و تصفيه فاضلاب شهري و روستايي است كه اين مهم در بعد حاكميت در معاونت آب و آبفا و در بخش تصدي توسط شركت مادر تخصصي مديريت منابع آب ايران و شركت مهندسي آبفاي كشور و ساير شركتهاي زيرمجموعه اعم از شركتهاي آب استاني و شركتهاي آبفاي شهري و روستايي دنبال ميشود.
در اين شماره از گزارش جمهور، ضمن ترسيم وضعيت آب كشور، رويكردها، اقدامات و دستاوردهاي دولت نهم در حوزه آب و آبفا، در زمينههاي تبيين وضعيت آب در ايران و جهان، راهبردهاي توسعه بلندمدت منابع آب كشور، برخي اقدامات انجام شده در بخش آب از بعد حاكميت طي دو سال و نيم گذشته، عملكرد بخش آب طي سالهاي ۱۳۸۵ ،۱۳۸۴و ،۱۳۸۶تامين و عرضه آب، ظرفيت آب تنظيمي سدها با احتساب نيروگاههاي برق آبي، شبكههاي آبياري و زهكشي( شبكه اصلي)، آب رساني و توسعه منابع آب حوضههاي آبريز رودخانههاي مرزي و مشترك، ظرفيت آب تنظيمي سدها، سياستهاي راهبردي بخش آب و فاضلاب، عملكرد شاخصهاي كليدي اهداف كمي بخش آب و فاضلاب و آثار، تبعات و اقدامات تاميني در ارتباط با خشكسالي مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است.
در بخشي از اين گزارش با اشاره به برخي از اقدامات مهم بخش آب در دولت نهم، آمده است: عملكرد بخش آب طي سالهاي ۸۵ ،۸۴و ۸۶در اجراي برنامه تامين و عرضه آب بيانگر آن است كه با فعاليتهاي صورت گرفته در قالب اين برنامه، ظرفيت آب تنظيمي سدها در سالهاي يادشده به ترتيب ۵۷۸ميليون متر مكعب، ۷۳۹/۵ميليون متر مكعب و ۸۸۸/۵ميليون متر مكعب افزايش يافته است.
همچنين در طول سه سال يادشده به ترتيب ۴۷هزار و ۴۴۲هكتار، ۳۶هزار و ۲۷۹هكتار و ۳۷هزار و ۳۸۵هكتار بر ظرفيت شبكههاي آبياري و زهكشي ( شبكههاي اصلي) افزوده شده ضمن آنكه در اين مدت در مجموع يك ميليارد و ۹۸ ميليون متر مكعب ظرفيت جديد آب رساني در حوزه تامين و عرضه آب ايجاد شده است.
همچنين با اجراي برنامه توسعه منابع آب حوضههاي آبريز رودخانههاي مرزي و مشترك، ظرفيت آب تنظيمي سدها در سالهاي ۸۵ ،۸۴و ۸۶به ترتيب /۳۸ ۱۵ميليون متر مكعب، ۴۶ميليون متر مكعب و ۲۶۳ميليون متر مكعب افزايش يافته و در مجموع ۲۵هزار و ۷۷هكتار شبكههاي آبياري و زهشكي (شبكه اصلي ) با اجراي برنامه مذكور احداث شده است.
در اين گزارش تصريح شده است: به منظور تعادل بخشي جبران افت آبخوانها و كاهش برداشت از سفرههاي دشتهاي ممنوعه نيز با اجراي برنامه بهبود بهره برداري، در طول سالهاي ۸۵ ،۸۴و ۸۶ميزان برداشت از سفرههاي يادشده به ترتيب ۱۹۸/۴۳ميليون متر مكعب، ۲۸۱/۱ميليون متر مكعب و ۳۷۹/۹ميليون متر مكعب كاهش يافته است.
در مدت يادشده همچنين در قالب برنامه طرحهاي كوچك تامين آب استاني ، ۱۳۵/۱ميليون متر مكعب طرحهاي توسعه و ۴۴۹/۵ميليون متر مكعب طرحهاي بهبود به اجرا رسيده است.
استقرار كامل نظام تخصيص آب، فراهم شدن زمينه استقرار مديريت به هم پيوسته منابع آب به جاي مديريت سنتي، استقرار نظام استاندارد در صنعت آب و آبفا، ايجاد شركتهاي آب استاني، استقرار كميته انسجام بخشي آب و آبفا، تشكيل شوراي تخصصي امور آب در ستاد وزارت نيرو، توسعه همكاري جهت صدور خدمات فني و مهندسي به ساير كشورها و توسعه مديريت آبهاي مرزي نيز از جمله اقدامهاي مهم انجام شده در بخش آب از بعد حاكميت طي ۲/۵سال گذشته محسوب ميشود.
در بخش آب و فاضلاب نيز جمعيت تحت پوشش شبكه آب شهري از ۹۸درصد در سال ۸۴به ۹۸/۲درصد در سال ۸۶افزايش و ميزان هدررفت آب شهري در اين مدت از ۲۸/۲درصد به ۲۶/۵درصد كاهش يافت.
در طول سالهاي ۸۴تا ،۸۶يك ميليون و ۲۲۵هزار متر مكعب عمليات توسعه مخازن ذخيره آب شهري، نه هزار و ۱۹۹كيلومتر عمليات اصلاح و بازسازي شبكه آب شهري، شش هزار و ۱۰۰كيلومتر عمليات احداث و توسعه شبكه آب شهري انجام و يك ميليون و ۵۲هزار فقره انشعاب آب شهري واگذار شد.
در اين دوره، با احداث هفت هزار و ۲۰۰كيلومتر شبكه فاضلاب شهري و نيز واگذاري ۶۲۰هزار فقره انشعاب فاضلاب شهري، جمعيت زير پوشش اين شبكه از ۲۶ درصد به ۲۹/۶درصد افزايش يافت و نسبت پساب تصفيه شده به پساب از ۵۰ درصد به ۶۴درصد رسيد.
همچنين در دوره مورد بررسي جمعيت زير پوشش آب اشاميدني بهداشتي در روستاهاي بالاي ۲۰خانوار از ۶۵درصد به ۷۰/۴درصد رسيد و ۷۶۵هزار فقره انشعاب جديد آب در اين مناطق واگذار شد.
در خصوص آثار، تبعات و اقدامات تاميني در ارتباط با خشكسالي (بخش آب) نيز تمهيدات گستردهاي از سوي زير مجموعههاي وزارت نيرو براي مديريت منابع و مصارف آب مخازن سدها در شرايط خشكسالي سال جاري به مرحله اجرا گذارده شده كه تشكيل جلسات هماهنگي استاني، منطقهاي و كشوري، اطلاع رساني با شيوههاي مختلف به مردم، دست اندركاران و ذينفعان، هماهنگي درخصوص سياستها و امكانات تامين آب زراعي و ميزان محدوديتها براي تعيين ميزان و نوع كشت، مديريت اصولي و سياستگذاري منابع محدود آب با اولويت اختصاص منابع آب موجود در پشت سدها براي تامين آب آشاميدني (شهري و روستايي)، تعريف و اجراي طرحهاي ضربتي در جهت جلوگيري از نوسانات آبرساني و كمك به ايجاد ظرفيتهاي تامين و توزيع آب، تعمير و نگهداري و پايش تاسيسات تامين و توزيع آب براي استفاده حداكثري از پتانسيلهاي
موجود تاسيسات و آماده باش تمام واحدهاي ارايهكننده خدمات آب براي انجام فرآيند بهره برداري، نگه داري و پاسخگويي به تقاضاها ازجمله اين تمهيدات محسوب ميشود.
براساس برآوردهاي كارشناسي، محدوديت منابع آب ناشي از خشكسالي براي تامين آب آشاميدني در كل حدود ۱۵درصد و براي اراضي مدرن و نيمه مدرن حدود چهار درصد است.
