داخلي. سفر. رهبر انقلاب.
دير زماني است اهل فرهنگ و اصحاب انديشه با شنيدن نام شيراز، نخستين چيزي كه به ذهنشان متبادر ميشود و آن را معرف اين سرزمين ميدادند، دين مداري، يكتا پرستي و گردش پروانه وار شهروندان اين ديار گرد شمع نبوت، امامت و ولايت است.
وجودبارگاهقدسي حضرت احمدبن موسيالكاظم شاهچراغ (ع) برادر بزرگ، هشتمين ستاره آسمان ولايت حضرت علي بن موسي الرضا (ع) در شيراز و ارادت شهروندان اين ديار به اين امامزاده واجب التكريم گواهي بر انس شهروندان شيرازي با مذهب و آموزههاي ديني است.
بارگاه مقدس حضرت احمد بن موسي الكاظم شاهچراغ (ع) در شيراز طي ساليان متمادي، پذيراي خيل عظيمي از عاشقان و دلدادگان سلاله پاك پيامبر اكرم (ص) است كه به شوق زيارت و بهره مند شدن از كرامات اين بزرگوار، از دورترين نقاط كشور، راهي اين ديار ميشوند.
چه مثلث زيبايي از بارگاه مقدس خاندان پاك و معصوم پيامبر رحمت ومغفرت محمد مصطفي (ص) بر خاك ايران زمين نقش بسته است، بارگاه مقدس امام هشتم (ع) در مشهد مقدس، بارگاه مطهر حضرت معصومه (س) در شهر قم و بارگاه پر بركت، احمد بن موسي الكاظم شاهچراغ (ع) در شيراز.
هم اينك شهرهاي مقدس مشهد و قم به عنوان نخستين و دومين شهر مذهبي ايران زمين نام گرفته و شايسته است كه شهر شيراز به سبب برخوردار بودن از ذخاير معنوي بزرگاني چون شاهچراغ (ع) و امامزادگان بزرگواري همچون علي بن حمزه(ع) و سيد علاءالدين حسين (ع) و پيشينه مذهبي، رسما به عنوان سومين شهر مذهبي اين كشور معرفي شود.
سفر معنوي رهبر فرزانه انقلاب اسلامي به شيراز زمينههاي لازم براي معرفي شيراز به عنوان سومين شهر مذهبي كشور را فراهم كرده است و اميد است در اين سفر با تبيين بيشتر جايگاه مذهبي شيراز ، اين كلان شهر فرهنگي به عنوان سومين شهر مذهبي نيز شناخته شود.
ستاد خبري سفر مقام معظم رهبري در خبرگزاري جمهوري اسلامي بر آن است تا با مرور سابقه فرهنگي و مذهبي شيراز و ياد آوري انس مردم اين منطقه با خاندان عصمت و طهارت به تبيين جايگاه مذهبي شيراز بپردازد.
حرم مطهر احمدبن موسي الكاظم شاهچراغ (ع)
......................................
بقعه اين امامزاده در محلهقديمي شيراز قراردارد و مساجد بزرگي چون مسجد جامع عتيق، مسجد نو، مسجد آتشيها و برخي بقعههاي ديگر پيرامون آن را فرا گرفته است.
بقعه متبرك حضرت شاهچراغ (ع) شيراز به دو گلدسته مزين است كهدر اوقات شرعي، نداي ملكوتي اذان از آن در صحن متبرك حضرت شاهچراغ (ع) ميپيچد.
براي نخستين بار "امير مقربالدين " وزير اتابك ابوبكر، بر روي قبر حضرت شاهچراغ (ع) بقعه و بارگاه ساخت كه اين بقعه اوايل قرن هفتم ساخته شد و بعدها بارها مورد مرمت قرار گرفت.
بقعه حضرت شاهچراغ(ع) در سال ۱۲۳۹هجري قمري با بروز زلزلهاي بزرگ در شيراز، آسيب زيادي ديد اما مجددا مورد مرمت قرار گرفت و گنبدي نيز بر آن ساخته شد.
در سال ۱۳۳۶هجري شمسي گنبد كنوني حضرت شاهچراغ(ع) ساخته شد و كاشيكاري مينايي آن نيز چند بار مورد تعمير قرار گرفت.
بناي شاهچراغ شامل ايوان اصلي است كه ضريح در آن قرار گرفته و همه قسمت هاي آن با آيينه كاري و مقرنس تزيين شده است.
اشعار شاعران بزرگ بر ديوارهاي حرممطهرحضرت شاهچراغ(ع) جلوه خاصي يافته و شكوه ضريح نقرهفام حضرت شاهچراغ (ع) زيبايي آن را دوچندان ساخته است.
بقعه حضرت "سيد ميرمحمد(ع)" برادر شاهچراغ و بقعه حضرت "سيدابراهيم(ع)" فرزند امام موسي كاظم (ع) نيز در جوار آرامگاه حضرت شاهچراغ (ع) در شيراز قرار دارد.
آرامگاه حضرت "سيد علاءالدين حسين(ع)" فرزند ديگر حضرتامام موسي كاظم(ع) نيز در نزديكي بقعه حضرت شاهچراغ(ع) در شيراز قرار دارد و طرح بينالحرمين آرامگاه اين دو امامزاده شريف را به هم متصل ميكند.
همچنين دومين شهيد محراب "آيتالله شهيد سيدعبدالحسين دستغيب" امام جمعه شهيد شيراز نيز در جوار بقعه حضرت سيد ميرمحمد و در نزديكي حرم مطهر حضرت شاهچراغ (ع) مدفون است.
از ديگر ديدنيهاي نزديك حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) مسجد جامع عتيق شيراز است كه قديميترين بناي اسلامي در كشور است و عمارت موسوم به "خداي خانه" در وسط آن از زيبايي و قدمت خاصي برخوردار است.
مسجد نو شيراز كه اكنون مصلاي نماز جمعهاست نيز در نزديكي حرم مطهر حضرت شاهچراغ (ع) قرار دارد و مورد احترام شهروندان شيرازي و زايران و مسافران است.
بقعه حضرت علي بن حمزه (ع)
..........................
بقعه علي بن حمزه (ع)، مدفن حضرت علي بن حمزه (ع) فرزند امام موسي الكاظم (ع) است كه در مصلي معروف به مشهد منور امامزاده شهيد قرار گرفته است.
بناي اصلي اين بقعه در زمان عضدالدوله ديلمي بنا شده است و بنا به روايات تاريخي قبر وي در مجاورت حضرت قرار دارد و بر اساس كتبيهاي كه بر سر در ورودي آن نصب شده است، تعمير ساختمان اين امامزاده در زمان ناصر الدين شاه قاجار و توسط شاهزاده طهماسب ميرزا(مويدالدوله) در تاريخ ۱۲۷۴ هجري قمري صورت گرفته است.
اين بقعه داراي ويژگيهاي منحصر بفردي است از جمله اينكه، ضريح خاتم كاري حضرت علي بن حمزه(ع) از آثار منحصر بفرد خاتم كاري و قلمزني است و خود اين بنا از بناهاي برجاي مانده از دوران ديلميان در شيراز است.
مقبره سيد علاءالدين حسين (ع)
..........................
اين مقبره مبارك متعلق به حضرت سيد علاءالدين حسين (ع) فرزند امام موسي كاظم (ع) برادر حضرت احمد بن موسي الكاظم شاهچراغ (ع) است كه از دير باز در بين مردم شيراز با نام آستانه اشتهار دارد و در خيابان و ميداني به همين نام، واقع شده است.
مردم دوستدار اهل بيت (ع) در استان فارس، به كرامات اين حضرت اعتقاد قلبي دارند و به ويژه يكشنبه شبها براي عرض ارادت خود به اين مكان مقدس مشرف ميشوند.
در مكاني كه اكنون بارگاه ملكوتي حضرت سيد علاءالدين حسين (ع) واقع شده است، در زمان حيات آن حضرت، باغي بزرگ متعلق به حاكم بوده است، كه حضرت را در آن باغ يافته و شهيد ميكنند.
در زمان والي فارس بنام (قتلغ) كه شيعه مذهب و دوستدار اهل بيت بوده است، سالها بعد بر روي اين محل آرامگاهي بنا ميشود و پس ازآن فردي بنام ميرزا علي از اهالي مدينه منوره، بخش اعظمي از ثروت و دارايي خود را صرف اين بقعه شريف ميكند و پس از مرگ او، سرپرستي آرامگاه و موقوفات به پسرش ميرزانظام الملك كه از وزراي دوران صفويه در شيراز بود، محول شد.
در سال ۹۳۲هجري قمري به فرمان شاه اسماعيل صفوي، بهسازي آرامگاهانجام شد.
بقعه سيد تاجالدين غريب (ع)
...........................
نام مباركش جعفربن فضل بن جعفربن علي بن ابيطالب است كه به تاجالدين غريب معروف بوده و از دير باز نيز مردم به آن (سيدحاج غريب) هم ميگويند.
زمان اصلي بناي اين بقعه نامشخص است ولي آخرين تعميرات آن در اواخر قرن ۱۳هجري قمري، و توسط حاج ميرزا علي اكبر قوام انجام شده است.
در كنار اين بقعه نيز مدرسه علميهاي كه به حسينيه سيد تاجالدين غريب (ع) معروف است بنا شده و در سالهاي پيشين اين مكان، محل تحصيل طلاب علوم ديني بوده است.
بقعه بيبيدختران
.................
اين بقعه متعلق بهامامزاده بيبيخديجه بوده كه كنيهاش، ام عبدالله است، وي از اولاد امام زين العابدين (ع) است.
بقعه ياد شده در يكي از عمارات قديمي شيراز و در پشت بيت العباس و در كوچههاي منشعب از خيابان شهيد دستغيب اين شهر واقع شده است.
زمان ساخت اين بقعه دقيقا مشخص نيست ولي طبق نوشتهاي كه متعلق به سال ۱۳۶۶هجري قمري است، تعميرات اين بقعه در زمان يكي از ايلخانان بنام سيد محمد قلي خان ايلخاني صورت گرفته است.
شاهزاده محمد (ع)
..................
اين بنا كه در محله قديمي قصرالدشت شيراز واقع شدهو منتسب به يكي از فرزندان حضرت امام موسي الكاظم (ع) است.
بناي اصلي اين بقعه كه بصورت يك چهار طاقي گلي و خشتي است در دهه ۴۰ تخريب و مجددا با مصالح جديد بصورت يك چهارطاقي گنبددار و يك شبستان وسيع بنا شده است.
امامزاده ابراهيم (ع)
.....................
بقعه اين امامزاده جليل القدر كه نامش امامزاده ابراهيم (ع) و فرزند امام موسي كاظم (ع) است در مجاورت گورستان تاريخي دارالسلام در بلوار سيبويه قرار دارد.
اين بنا آخرين بار در سال يك هزار و ۲۶۹هجري قمري و در زمان فتحعلي شاه قاجار بر اثر زمين لرزه تخريب شد و پس از آن به وسيله ميرزا نعيم لشكر نويس، پسر زكي خان سردار بازسازي شد.
حسينيه قوام
...........
اين مدرسه(حسينيه) توسط ميرزا علي اكبر قوام الملك در محله بالاكفت شيراز و در سال يك هزار و ۲۷۰هجري قمري، بنا شده است.
اين مدرسه كه در خيابان لطفعلي خان زندو نرسيده به درب شيخ و در نزديكي نارنجستان قوام قرار دارد، در سال يك هزار و ۳۳۰خورشيدي به بعد اين مدرسه براي مدتي از رونق افتاد ولي پس از انقلاب اسلامي تا كنون اين مكان پذيراي طلاب علوم ديني است و به سبب تعميرات مفصلي كه توسط اداره كل اوقاف استان فارس در آن صورت داده، رونق اوليه خود را بازيافته است.
مسجد جامع عتيق
..............
مسجد جامع عتيق يكي از قديميترين مساجد ايران و نخستين و كهنترين مسجد شيراز است كه در شرق حرم مطهر احمدبن موسي شاهچراغ(ع) واقع شدهاست.
عمروبن ليث صفاري پس از پيروزي بر قواي المعتمد بالله خليفه عباسي، به شكرانه پيروزي خود، درسال ۲۶۵هجري قمري، دستور ساخت اين مسجد را داد و كار احداث آن در سال ۲۸۱هجري قمري به پايان رسيد.
از ويژگيهاي منحصر بفرد اين مسجد، داشتن عمارتي چهار گوش بنام دار المصحف يا خدايخانه است كه ظاهرا به تقليد از خانه كعبه و به دستور شاه ابواسحاق اينجو در سال ۷۵۲هجري قمري ساخته شده است.
اين مسجد چندين بار و از جمله در زمان اتابكان، صفويه و سلطان ابراهيم ابن شاهرخ گوركاني، چندين بار تعمير شد و همچنين ساختمان خدايخانه اين مسجد كه بكلي تخريب شده بود مجددا دراوايل قرن جاري بازسازي شد.
مسجد نو
.......
مسجد نو به لحاظ قدمت، پس از مسجد جامع عتيق، كهنترين مسجد شيراز وبه لحاظ وسعت يكي از بزرگترين مسجدهاي ايران است بگونهاي كه درازاي آن ۲۵۰ متر و پهناي آن نزديك به ۱۵۰متر است.
ساخت بناي اين مسجد در سال ۵۹۸هجري قمري به دستور اتابك سعدبن زنگي، پادشاه وقت خطه فارس آغاز شد و در سال ۶۱۵هجري قمري ساخت اين بنا به پايان رسيد.
چون اين مسجد دومين مسجد جامع بعد از مسجد جامع عتيق بود كه در شيراز ساخته شد، آن را مسجد نو ناميدند.
مسجد نو شيراز در سال ۹۹۵هجري قمري به سبب زمين لرزهاي كه در اين شهر رخ داد تخريب شد و پس از آن در زمان خواجه سعدالدين عنايت شيرازي معروف به شاه نوازخان وزير ابراهيم عادل شاه، پادشاه دكن هندوستان آن رابازساي كرد.
اين مسجد كه در غرب ميدان احمدي و روبروي شاهچراغ (ع) واقع شده است در زمان صفويه و زنديه بر روي آن تعميرات مفصلي صورت گرفت.
مسجد وكيل
...........
اين مسجد متعلق به دوره زنديه است. در اين دوره كريم خان زند، سالهاي پاياني عمر خود را صرف ساختن مجموعه وسيعي از ابنيه عمومي در پايتخت خود شيراز، كرد و ساخت اين مسجد از جمله اين بناهاست.
اين مسجد كه بناي آن در سال يك هزار و ۱۸۸هجري قمري به پايان رسيد يكي از معظمترين و به لحاظ استحكام از بينظيريترين مساجد ايران است.
مسجد وكيل داراي دو شبستان تابستاني و زمستاني است كه شبستان تابستاني آن مجموعهاي عظيم را كه بر روي ۴۸ستون سنگي مارپيچ و حجاري شده قرار گرفته، در خود جاي داده است ودرشبستان تابستاني روبرويايوان عظيم و زيباي آن محراب بيمانند مسجد احداث شده كه در مجاورت آن سنگ مرمر يكپارچهاي تبديل به منبر شده كه در بين همه مساجد ايران بيمانند است.
مسجد نصيرالملك
..............
اين مسجد كه يكي از مساجد زيباي شهر شيراز به شمار ميآيد در سال يك هزار و ۲۹۳هجري قمري به دستور حاج ميرزا حسنعلي خان ملقب به نصيرالملك ساخت بناي آن آغاز و در سال يك هزار و ۳۰۵هجري قمري به اتمام رسيد.
مسجد نصيرالملك در خيابان لطفعلي خان زند شيراز در زميني ناموزون و چند وجهي ولي به شكلي شگفت انگيزي موزون و ظريف بنا شده است.
سفر حضرت آيت الله خامنهاي به استان فارس ،يازدهمارديبهشت ماهبا ورود ايشان به شيراز آغاز شد، قدوم مبارك رهبر معظم انقلاب اسلامي عطر گلهاي محمدي و شميم گلهاي بهاري را در آسمان اين سرزمين دو چندان كرد.ك/۴ ۶۷۵/۶۷۷/۶۷۹
