سياسي
با تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي روز دهم ارديبهشت روز ملي خليج فارس نامگذاري شد.
شوراي عالي انقلاب فرهنگي با توجه به هدف قرار گرفتن هويت فرهنگي و تاريخي ملت ايران توسط برخي بيگانگان تندرو و قوم گرا براي تحريف نام تاريخي وحقيقي خليج فارس، به پيشنهاد شوراي فرهنگ عمومي روز اخراج پرتغاليها از تنگه هرمز را به عنوان روز ملي خليج فارس نامگذاري كرد.
** وضعيت طبيعي و موقعيت جغرافيايي خليج فارس
خليج فارس از پديدههاي دوران سوم زمين شناسي است و حدود ۳۰ميليون سال قبل در اثر گسترش دهانه شكاف درياي عمان بوجود آمده است.
خليج فارس داراي ۲۳۲۸۵۰كيلومتر مربع مساحت است و ايران بزرگترين كرانه را در خليج فارس دارا ميباشد.
خليج فارس از مصب اروند رود تا شبه جزيره مسندم در كشور عمان امتداد دارد و از طريق درياي عمان با اقيانوس هند ارتباط دارد. اين خليج،آبراهه كم عمقي است كه ميانگين ژرفاي آن ۵۰متر است ژرفترين نقطه آن در نزديكي تنگه هرمز واقع است كه ۹۱متر عمق دارد.
** اهميت اقتصادي خليج فارس
خليج فارس از گذشتههاي دور اهميت استراتژيك داشت اما پس از كشف نفت بر اهميت اين آبراهه افزوده شد. در حدود ۶۵درصد نفت و ۳۰درصد گاز جهان در كشورهاي حوزه خليج فارس قرار دارد. در جنگ جهاني دوم و در دوران جنگ سرد بر اهميت و شهرت جهاني خليج فارس افزوده شد. پيروزي انقلاب اسلامي ايران و برهم خوردن معادلات جهاني، بروز سه جنگ موسوم به جنگهاي سه گانه خليج فارس و پس از آن رونق فراوان اقتصادي و جاذبههاي گردشگري اين منطقه سبب شهرت روز افزون آن شد.
به رغم فراز و نشيبهاي مختلف تاريخي ايران همواره مهمترين كشور اين منطقه است كه قسمت اعظم خليج فارس را تحت حاكميت خود دارد.
علاوه بر نفت و گاز، مرواريد، فسفات، گوگرد ، مرواريد، مرجان، انواع ماهي ها و ميگو از جمله مواهب طبيعي و ثروتهاي خدادادي خليج فارس است.
بندرهاي دبي، شارجه، ابوظبي، كويت، بحرين، دوحه ، كيش، بندر عباس، خرمشهر و بصره ، خليج فارس را به يكي از قطبهاي اقتصادي و گردشگري جهان تبديل كرده است.
** خليج فارس در ژرفاي تاريخ
درياي پارس يا خليج فارس از نادر نامهاي باستاني و كهن است كه در طول تاريخ درسراسر جهان در همه زبانها و همه زمانها و با همه حكومتها و دولتها باقي مانده است. اين نام از آغاز امپراتوري پارسي تا سلطه اسكندر مقدوني و از دولت سلف صالح ( صدر اسلام) تا بني اميه ، بني عباس ، چنگيز خان و هلاكوخان و بعدها تا سلطه پرتغاليها و انگليسيها بر خليج فارس، همواره با حوادث تلخ وشيرين روزگارهاي مختلف محفوظ مانده و از نسلي به نسل ديگر منتقل شده است.
نام خليج فارس به دليل اصالت و مقبوليت جهاني خود در زمانهاي خيلي دور هرگز با چالش روبرو نبود.
** نام خليج فارس در سازمان ملل متحد
سازمانهاي بينالمللي از جمله سازمان ملل متحد، همواره نام تاريخي و اصلي خليج فارس را به كار برده اند. دبيرخانه سازمان ملل متحد در سند مورخ ۵مارس سال ۱۹۷۱ميلادي( ۱۳۵۰ه.ش ) و يادداشت AD311/IGENبه دولت ايران، يادآور ميشود كه بنا بر عرف جاري در دبيرخانه سازمان ملل متحد در اسناد و نقشههاي جغرافيايي، منطقه آبي بين ايران از سمت شمال و شرق و تعدادي از كشورهاي عربي از سوي جنوب و غرب به نام خليج فارس ناميده مي شود و اين، بنا بر عرف قديمي انتشار اطلسها و فرهنگهاي جغرافيايي است.
اين دبيرخانه همچنين بابت اشتباههايي كه سازمان ملل در برخي اسناد در به كار بردن نام خليج فارس مرتكب شده، عذرخواهي كرده آن را سهوي دانسته ( سند ۲۶ژوئن ۱۹۹۱ميلادي برابر با ۱۳۷۰ه.ش در سازمان ملل) و از كارگزاران سازمان خواسته است كه همواره اين موضع ايران را در نظر داشته باشند.
** تلاش مذبوحانه براي تحريف نام خليج فارس
در دو قرن اخير دشمنان ايران تلاشهاي زيادي را براي تغيير نام تاريخي و واقعي خليج فارس انجام دادند، در دوره جنگهاي ايران و عثماني، عثماني ها براي مقابله با ايران سعي كردند از نام خليج بصره- نام يكي از خليج هاي كوچك در خليج فارس - استفاده كنند كه موفق نشدند و نام خليج فارس همچنان تداوم يافت.
انگليسيها نيز در قرن ۱۹نام درياي بريتانيا را بكار بردند ولي اين نام مقبوليتي نيافت و متداول نشد لذا آن را رها كردند.
پس از ملي شدن نفت ايران و خلع يد از شركتهاي انگليسي و قطع روابط ايران و انگليس ابتدا نماينده سياسي انگليسي مقيم بحرين از سال ۱۹۵۰عبارت ساحل عربي را براي منطقه جغرافيايي بخش جنوبي خليج فارس كه متعلق به اعراب تحت الحمايه انگليس بود مرسوم ساخت و سپس به تدريج كلمه خليج عربي را جايگزين آن ساخت و سپس اين نام را به كل خليج فارس تعميم داد.
پس از مصادره اموال شركت نفت انگليس و خلع يد از شركتهاي انگليسي و قطع روابط ايران و انگليس براي اولين بار وزارت مستعمرات انگليس نيز در مكاتبات خود اين نام جديد را متداول ساخت.
با انتشار كتابي در لندن در سال ۱۹۵۷ميلادي ( ۱۳۳۶ه.ش ) توسط رودريك اووين كارگزار سازمان جاسوسي انگليس كه بلافاصله به زبان عربي تحت عنوان الفقاهه الذهبيه - وثائق الخليج العربي ترجمه و انتشار يافت، سناريو تحريف نام خليج فارس ، ابعاد تازهاي يافت. در سال ۱۹۶۶ميلادي ( ( ۱۳۴۵ نيز سرچارلز. م. بلگريو ( , )sir charles Belgraveكه از سال ۱۹۲۶تا ۱۳۰۵ )۱۹۵۷تا ۱۳۳۶ه.ش ) نماينده سياسي انگلستان در خليج فارس بود ( هنوز امارات عربي مستعمره انگليس بودند) در پايان ماموريت خود كتابي تحت عنوان خليج عربي منتشرساخت. وي در اين كتاب عنوان كرد كه اعراب دوست دارند خليج فارس را خليج عربي بنامند. او هم چنين در مجله صوت البحرين خليج فارس را خليج عربي ناميد، كه اعتراضهايي را برانگيخت. بلگريو در دومين كتاب خود به نام به بحرين خوش آمديد از مواضع خود عقب نشيني كرد و در صدد جبران اشتباه خود برآمد و خليج فارس را با نام واقعي خود - خليج فارس - ياد كرد.
تلاش براي تحريف نام خليج فارس پس از پيروزي انقلاب اسلامي شدت گرفت، برخي بيگانگان تند رو و قوم گرا با تحريك صهيونيستها و صرف هزينههاي ميلياردي از تمام ظرفيتهاي خود براي تحريف نام خليج فارس بهره گرفتند.
** برخي شواهد و مستندات تاريخي
برخي بيگانگان در حالي نام تاريخي خليج فارس را تحريف و از اسامي مجعول ديگر ياد ميكنند كه خود بهتر از هر كس ديگري ميدانند كه به گواه تاريخ بيشتر كشورهاي كوچك حوزه خليج فارس از سال ۱۳۵۰ ) ۱۹۷۱ه. ش) تشكيل شده اند و ايران همواره قدرتمندترين ، پرنفوذترين
و بزرگترين كشور منطقه بوده است.
پژوهشگراني كه در خصوص نام خليج فارس تحقيق كرده اند، متفق القول هستند كه نام خليج فارس در تمام قرون گذشته نامي يگانه، بينالمللي و بدون معارض بوده و در كل جهان و خاورميانه بر روي كمتر نامي در ادوار مختلف تاريخي چنين اتفاق و يگانگي در ميان همه جهانگردان ، نويسندگان و مورخان وجود داشته است.
وجود سه هزار نقشه و حد اقل ۳۰۰كتاب تاريخي، ادبي و ديني متعلق به ۲۵۰ نفر از مورخان و جهانگردان سرشناس كشورهاي اسلامي، عرب، يوناني، رومي و اروپايي در قرنهاي گذشته كه در توصيف خليج فارس و نامگذاري آن بطور مستقيم و يا ضمني توضيحاتي دادهاند بهترين گواه
بر اين است كه خليج فارس از ديرباز به همين نام خوانده شده و شهرت جهاني يافته است.
اسناد و مدارك تاريخي نشان ميدهد در تمام كتب و منابع دولتي كشورهاي عربي تا دهه ۱۹۶۰ميلادي نيز همواره از نام خليج فارس استفاده ميشد. از جمله ميتوان به يكي از سرودهاي ملي مصر كه در آن جمله" حدودنا من خليج الفارسيه حتي بحر الابيض" آمده است و كتاب انور سادات رئيس جمهوري سابق مصر تحت نام طغيان رود نيل در سال ۱۹۵۷ميلادي ( ۱۳۳۶ه.ش ) و فرهنگنامه هاي معتبر عربي مانند " المنجد" و دايره المعارفهاي عربي مانند دايره المعارف اقتصادي لبنان ۱۳۵۱ ) ۱۹۷۲ه.ش ) و راهنماي دولتي عراق )۱۹۳۶ ۱۳۱۵ه.ش) و دهها مورد ديگر اشاره كرد كه همگي از آبراه جنوب ايران به نام خليج فارس نام برده اند.
** به گفته محمود احمدي نژاد رييس جمهوري اسلامي ايران، بدون ترديد هر نوع اقدامي كه منجر به ايجاد پيوندهاي قويتر بين دولتها و ملتهاي منطقه شود به حفظ و تقويت صلح و امنيت و دوستي در منطقه ما و جهان كمك خواهد كرد. ما ميتوانيم هماهنگ و با كمك يكديگر، خليج فارس را براي هميشه خليج صلح ، دوستي و برادري اعلام كنيم .
با تلاش ايرانيان غيور، خليج فارس براي هميشه تاريخ خليج فارس خواهد ماند و خواب آشفته دشمنان براي تحريف نام تاريخي و حقيقي خليج فارس هرگز تعبير نخواهد شد.