اقتصاد. مسكن
سند برنامه اجرايي براي همكاريهاي منطقهاي كشورهاي آسيا - اقيانوسيه در جهت ترويج توسعه شهري پايدار منتشر شد.
منطقه آسيا - اقيانوسيه در دوره درخشاني از تحول اقتصادي قرار دارد كه در آن چند كشور منطقه به دستاوردهاي اقتصادي - اجتماعي مطلوبي نائل شده اند . افزايش ظرفيتهاي سرمايهگذاري و سيل روزافزون سرمايههاي خارجي به همراه تخصص گسترده فني، رشد اقتصادي شتابان را در بسياري از قسمتهاي منطقه تسهيل ميكند.
منطقه آسيا - اقيانوسيه كه منزلگاه ۶۰درصد جامعه بشري است از منابع انساني گستردهاي برخوردار است كه حاكي از پتانسيل بيشتر رشد و توسعه است . در عين حال شهرنشيني سريع در منطقه موجب تقويت نقش شهرها به مثابه موتور رشد اقتصادي است. رشد اقتصادي خود اصلاحات و نوآوريهاي گسترده اي را در تحقق اهدافي مبني بر تامين مسكن، زيرساخت وخدمات در كشورهاي سراسر منطقه موجب شده است. با وجود اين، فقدان وابستگي مناسب بين توسعه اقتصادي و شهرنشيني، ناپايداري زيست محيطي، اجتماعي و اقتصادي را در منطقه تهديد ميكند. در حقيقت، منطقه آسيا - اقيانوسيه كماكان با چالشهاي مهمي در زمينه شهرنشيني پايدار اعم از فقر و نابرابري، گسترش بيرويه سكونتگاههاي غيررسمي و سوانح و بلاياي طبيعي مواجه است.
اجلاس وزراي مسكن و شهرسازي منطقه آسيا - اقيانوسيه با گردهم آوردن ۶۹ كشور منطقه، چارچوب منحصري را براي مواجهه با اين چالشهاي منطقهاي از طريق تلاشهاي جمعي و تبادل تجارب و بهترين نمونههاي عملكردي ارايه كرده است. هدف از دومين اجلاس وزراي مسكن و شهرسازي منطقه آسيا - اقيانوسيه به ويژه معرفي اقدامهاي مشخص براي ترويج شهرنشيني پايدار از طريق همراهي رشد با برابري و هويت است.
چالشهايي جديد مرتبط با شهرنشيني پايدار در اجلاس ملاحظه و بررسي شد، نياز به بهسازي سكونتگاههاي غيررسمي و موجودي مسكن فرسوده، با تامين خدمات پايه شهري به ويژه آب و فاضلاب، ارتقا توان مالي و كيفيت مسكن اقشار كم درآمد، كاهش خطرپذيري در برابر سوانح و اجراي فرآيند بازسازي و كاهش خطرات نظر به آسيب پذير بودن منطقه در اين مورد
توافق شد كه هرگونه تلاشي براي اولويت بخشي به اين مقولههاي كليدي در جهت كاهش كلي فقر و نابرابري در شهرهاي بزرگ و ساير سكونتگاههاي بشري در سراسر منطقه مبذول شود. اهميت ميراث فرهنگي، هويت و فرهنگ قويا ذكر شد و بر چالش ايجاد توازن بين پيشرفت تكنولوژيكي با هنجارها، ارزشها و سنتهاي محلي تاكيد شد.
برخي از ملاحظات اجرايي كه درنظر گرفته شد شامل اين اصل بود كه تحقق حق برخورداري ازمسكن مناسب منوط به تزريق مالي دولت به بخش مسكن و شناسايي اقشار هدف است.
همين امر درمورد مبحث زيرساخت، مشاركت بخشهاي دولتي و خصوصي، بازگشت مستمر سرمايه و مشاركت سرمايه صدق ميكند. موارد فوق در چارچوب تعهدات كلي براي تسريع در دستيابي به اهداف توسعه هزاره بررسي و ملاحظه شد. اجلاس با تعهد مبني بر بررسي عميق هر يك از عناصر كليدي شهرنشيني پايدار ادامه يافت و توصيههاي كليدي و اقدامهاي زير مورد توافق قرار گرفت.
- ۱برنامه ريزي و مديريت شهري و روستايي
..........................................................
توصيههاي كليدي:
الف) رويكردي يكپارچه، مشاركتي و همه شمول در زمينه برنامه ريزي و مديريت شهري و روستايي بايد در همه سطوح منطقه اتخاذ شود.
ب) كشورهاي منطقه كه قادر به اتخاذ چنين رويكردي هستند براي كمك به كشورهايي كه از منابع كافي و مناسب براي تقويت ظرفيتها در زمينه برنامه ريزي و نيز مديريت روستايي و شهري برخوردار نيستند، فراخوانده شوند.
ج) برنامههاي جامع راهبردي كه در سطوح ملي تهيه شدهاند بايد بازتاب نيازهاي محلي و انتظارات جوامع باشند.
د) همكاري ميان كشورهاي منطقه به منظور كاهش تاثير تغييرات اقليمي در شهرهاي بزرگ، به ويژه در مناطق ساحلي و انطباق زيرساختهاي شهري در جهت حفاظت بهتر از سكونتگاه-هاي آسيب پذير بشري تقويت شود.
ه) دولتهاي منطقه با به رسميت شناختن چالشهاي جدي پيشرو مديريت شهرهاي بزرگ و كلانشهرها، به همكاري در تدوين و تنظيم ابزارهاي مناسب و درخور براي مديريت خوب در اين شهرها فراخوانده ميشوند.
و) از كشورهاي منطقه مصرانه درخواست ميشود مشاركت بخشهاي دولتي - خصوصي را براي تقويت منابع و افزايش كارايي در زمينه ارايه خدمات پايه ترويج دهند.
اقدام ها:
............
انجام يك مطالعه امكان سنجي براي پرداختن به موارد زير:
الف) ظرفيتسازي برنامه ريزي يكپارچه، مشاركتي و فراگير در سطوح ملي و محلي
ب) بررسي دقيق ارزشهاي معماري سنتي و بومي در شهرسازي و لحاظ كردن اين ارزشها در معماري و برنامه ريزي معاصر
ج) ايجاد هماهنگي بين برنامهها و سياستهاي مكاني از مرزهاي ملي به ويژه مرزهايي كه تحت تاثير تغييرات زيست محيطي قرار دارند، فراتر ميروند د)دستيابي به اطلاعات و دادههاي آمايشي همچون تصاوير ماهواره اي، عكس هوايي، نقشههاي كاداستر و توپوگرافي براي اهداف مديريت و برنامه ريزي در مناطق شهري و روستايي.
ه) ايجاد يك رصدخانه شهري در سطح منطقه با مشاركت مركز اسكان بشر ملل متحد.
- ۲بهسازي سكونت گاههاي غيررسمي شهري
.............................................................
توصيههاي كليدي :
الف) دولتها بايد رويكردهاي مشاركتي بهسازي سكونتگاههاي شهري به ويژه رويكردهاي مردم محور را ترويج دهند و مشاركتهاي چند وجهي را تقويت كنند.
ب) دولتها بايد اقداماتي را براي گسترش فرآيند بهسازي سكونتگاههاي غيررسمي تقبل كنند و از انجام پروژهها به سمت اجراي برنامهها در سراسر شهرها و كشور فراتر روند و از بهترين نمونههاي عملكردي منطقه سرمشق گيرند.
ج) دولتها بايد سياستهاي خوب مسكن كه عرضه زمين داراي خدمات و مسكن در خور توان مالي خانوارها را با توجه به فرآيند پيشگيري از تشكيل سكونتگاههاي غيررسمي ترويج ميدهند، اتخاذ كنند.
د)دولتها بايد نقش حائز اهميت زنان را در برنامههاي فقرزدايي و بهسازي اسكان غيررسمي به رسميت بشناسند.
اقدامات:
اجلاس وزراي مسكن و شهرسازي آسيا - اقيانوسيه، كارگروههاي تخصصي منطقهاي بهسازي سكونتگاههاي غيررسمي را به منظور هماهنگي فعاليتهاي زير تاسيس كند:
** جمع آوري و پايش دادههاي اطلاعاتي
- بهبود بخشي به شاخصهاي موجود سكونتگاههاي غيررسمي در منطقه - گردآوري و تنظيم دادههاي اطلاعاتي منطقهاي درخصوص سكونتگاههاي غيررسمي
- ارايه گزارش پيشرفت كار در سطح منطقهاي در خصوص بهسازي
سكونتگاههاي غير- رسمي با توجه به شاخصها و معيارهاي توافق شده - ارزيابي اثرات منطقهاي بر روي فرآيند بهسازي سكونتگاههاي غيررسمي.
** تبادل تجربيات در مورد بهترين نمونههاي عملكردي و سياستها در زمينه:
- مكانيسمهاي مشاركتي براي بهسازي سكونتگاههاي غيررسمي
- ترويج برنامههاي موفق بهسازي
- پيشگيري از تشكيل سكونتگاههاي غيررسمي از طريق توانمندسازي راهبردهاي مسكن
** ظرفيتسازي
- بازديد از سكونتگاههاي غيررسمي توسط دست اندركاران و بهره برداران به منظور تبادل تجربيات عملي
- تدوين راهكارهاي سياستي، مطالب آموزشي و برنامههاي دروس دانشگاهي - تقويت نقش مراجع محلي و همكاران آنها مثل سازمانهاي غيردولتي، مبتني بر جوامع، بخش خصوصي، نهادهاي علمي و آموزشي.
ب) كارگروههاي تخصصي منطقهاي بايد شبكهاي متشكل از نهادهاي پژوهشي، نهادهاي دولتي و جامعه مدني، سازمانهاي مبتني بر جوامع و غيردولتي ايجاد كنند. اين كارگروهها به تاسيس و حفظ پايگاههاي علمي شبكهاي براي تسهيل در تبادل تجربيات هستند در زمينه بهسازي سكونتگاههاي غيررسمي و ديگر اطلاعات منطقه دعوت ميشوند. اين پايگاههاي اطلاعاتي بايد به شبكه اينترنتي اجلاس وزراي مسكن و شهرسازي منطقه متصل شوند.
كارگروههاي تخصصي منطقهاي بايد به طور منظم به دبيرخانه اجلاس وزراي مسكن و شهرسازي منطقه آسيا - اقيانوسيه و اجلاس دوسالانه آن را گزارش دهند.
د) جمهوري اسلامي ايران آمادگي خود را براي برپايي كارگروه منطقهاي و شبكهسازي بهسازي سكونتگاههاي غيررسمي شهري با تاكيد بر سه زمينه فعاليتي تعريف شده مشخص (گردآوري دادههاي اطلاعاتي و پايش آن، تبادل تجربيات و ظرفيتسازي ) اعلام ميدارد.
همچنين جمهوري اسلامي ايران تمايل دارد تسهيلات لازم را براي هماهنگي ميان اين گونه برنامههاي منطقهاي فراهم آورد.
ه) ساير كشورهاي منطقه به ايجاد كارگروههاي تخصصي منطقهاي ديگر دعوت ميگردند.
- ۳تحقق اهداف توسعه هزاره در خصوص آب و فاضلاب
..................................................................
....
توصيههاي كليدي :
الف) تسهيلات گوناگون و گسترده آب و دفع بهداشتي فاضلاب بايد مورد توجه قرار گيرد و بنابر اين براي تدارك و تامين آب سالم و خدمات مربوط به فاضلاب مداخلات ويژه در هر مورد الزامي است.
ب) مديريت اصولي و به نفع فقرا بايد ارايه خدمات در زمينه آب و دفع بهداشتي فاضلاب در منطقه را از طريق يك رهبري قاطع و سياسي مورد تاكيد قرار دهد.
ج) چارچوبهاي مديريت آب و دفع بهداشتي فاضلاب در جهت رفاه فقرا در كشورهاي منطقه تدوين شود.
د) سرمايهگذاري در بخشهاي آب و دفع بهداشتي فاضلاب از طريق اشتراك منابع بين دست اندركاران و بهره برداران مختلف با درنظر داشتن بازگشت سرمايه به جهت پايداري افزايش يابد.
ه) لازم است آموزش و پژوهش در تمام سطوح به عنوان عناصر حائز اهميت در چارچوب مديريت آب و دفع بهداشتي فاضلاب به رسميت شناخته شود.
