سياسي. فلسطين. اشغال. ۶۰
...بي شك شباهتهاي بسياري بين آنچه عزالدين قسام و طرفدارانش در مقابله با بريتانيا اقدام به آن كردند و آنچه كه جنبش جهاد اسلامي در مبارزه با اشغالگران اسراييلي انجام ميدهد وجود دارد.
قسام كه سمبل ايمان و شعور و انقلاب مسلحانه به حساب ميآيد تبليغ راه جهاد في سبيل الله را با دعوت به جهد در راه وطن در هم آميخت و شعار كتاب خدا در يك دست و تفنگ در دست ديگر را سر داد.
و هم اينك جنبش جهاد اسلامي نيز به پيروي از درك قسام به اينكه خون و انقلاب، راه آزادي و استقلال هستند، پرچم مبارزه مسلحانه نظامي و منظم را به جاي اشكال مبارزه منفي بلند كرده و با تشكيلاتي منسجم و متشكل از مظلومين و فقرا به جهاد ادامه ميدهند.
يار و ياور بودن براي فقرا و مظلومين، روحيه شهادت طلبي، به زير سوال بردن مقاومت منفي، اتكاء مردم فلسطين به خود در مبارزه و رد هرگونه مذاكره و سازش با اسراييل ميراث عزالدين قسام براي جنبش جهاد اسلامي است.
عزالدين قسام به عنوان منادي و سمبل جهاد در انقلاب فلسطين معروف است و هنوز پس از گذشت سالها از شهادت او، نام و خاطره او با افتخار در اذهان ملت مبارز فلسطين زنده است. قيام و شهادت عزالدين قسام همچون شهابي در آسمان انقلاب فلسطين به يكباره درخشيد و خاموش شد، اما رهبران راه سرخ او هيچگاه خاموش نشدند و هنوز هم در عرصه پيكار ميرزمند.
پس از قسام، انقلابي عظيم در سال ۱۹۳۶آغاز شد و درگيريها و مبارزات عليه اشغالگران شدت بيشتري گرفت كه تا سال ۱۹۴۸ادامه داشت. در اين سالها، ضعف و واپسگرايي رهبران در كنار حمايتهاي بيشائبه استعمارگران از صهيونيسم، جنبش عظيمي را كه آغاز شده بود به شكست منتهي كرد تا مرحله سوم جنبش فلسطين تا سال ۱۹۴۸نيز به خاتمه برسد.
حسن البناء و اخوان المسلمين
حسن البناء در سال ۱۹۲۸و در سن ۲۲سالگي اخوان المسلمين را در اسماعيليه پايهگذاري كرد كه خود آن را يك جامعه تبليغ مذهبي و اخلاقي، يك حزب سياسي، يك انجمن ورزشي، يك گروه فرهنگي، علمي، يك جامعه فعاليت اقتصادي و يك جنبش امور اجتماعي تعريف ميكرد. هدف اخوان المسلمين كه بعدها به يكي از بزرگترين احزاب سياسي در مصر و (كشورهاي شرقي عربي) گرديد، ايجاد جامعه اسلامي از طريق اجراي احكام شريعت اسلامي بود. روابط گروه اخوان المسلمين با فلسطين از سال ۱۹۳۵يعني هنگاميكه عبدالرحمان البنا- از فلسطين ديدار كرد و با حاج امين الحسيني مفتي و رييس شوراي عالي اسلامي وقت بيتالمقدس ملاقات نمود، آغاز ميگردد.
اين روابط با اقدام به تبليغات و تشكيل كميتهاي به رهبري حسن البناء براي اعتراض عليه بريتانيا و دعوت به سود قضيه فلسطين در اثناء انقلاب سال ،۱۹۳۶شركت تعداد اندكي از گروه اخوان در حملات مسلحانه به مراكزي يهودي در فلسطين در اثناء انقلاب ،۱۹۴۶اعزام نمايندگاني براي تبليغ و تحريك به قيام عليه صهيونيزم به فلسطين و پذيرفتن آموزش پيشاهنگان مبارزه فلسطين، بعد از جنگ جهاني دوم ادامه يافت.
از همان ابتدا قضيه فلسطين جايگاه ويژهاي نزد اخوان المسلمين پيدا كرد و تاييد اين گروه از قضيه فلسطين بعد اسلامي و عربي گروه را توضيح داد و براي آن گروه مدخل مهمي به فلسطين گشت؟ بخصوص كه در گسترش نفوذ مردمي پس از شركت فعال در دو جنگ فلسطين در سال ۱۹۴۸و به شهادت رسيدن تعدادي از داوطلبان اخوان در خاك فلسطين نقش موثري داشت و عليرغم اينكه اخوان المسلمين نتوانستند سير روند جهاد در فلسطين را تكميل كند، اما براساس گفته برخي منابع، در كشانيدن مصر به مشاركت در جنگ فلسطين موفق شدند.
در سال ۱۹۴۵سعيد رمضان يكي از رهبران اخوان المسلمين، اقدام به افتتاح اولين شعبه گروه در بيتالمقدس كرد و با كمك شاخه مصري اخوان، افتتاح شعبه ديگري از اخوان در فلسطين انجام پذيرفت. در سال ۱۹۴۷اين گروه حدود ۲۵شعبه داشت كه اعضاي آن بالغ بر ۱۲تا ۲۰هزار نفرعضو فعال ميگرديد.
تمامي اين شعب تحت امر رهبري اخوان در قاهره بود حاج امين الحسيني رهبر محلي اخوان در فلسطين ناميده شد، و استفاده از نام مفتي، گروه اخوان را در گسترش نفوذ در كشور ياري كرد.
از نظر اخوان درگيري براي فلسطين پس از تشكيل تحول اسلامي در فلسطين و ظهور جريان اسلام گرايي در منطقه و بازگشت به اسلام آغاز ميشود. و پس از آن دعوت به جهاد عليه اسراييل خواهد آمد چرا كه فلسطينيها به تنهايي اين توان را ندارند كه فلسطين را آزاد نمايند، بلكه در جنگ آزاديبخش تنها پيشتاز خواهند بود.
از ديدگاه اخوان، راه بسوي فلسطين و جهاد براي آن، جز با رجوع به انگيزه هاي اسلامي و تغيير دادن وضع غير اسلامي موجود هموار نخواهد شد.و هدف آزادي تمامي سرزمين (فلسطين) و بازگشت به آن بوسيله اسلام و براي اسلام است.
به هر ترتيب اخوان المسلمين تا آغاز انتفاضه ملت فلسطين موضعي خاصي را اتخاذ كرده بودند آنها ميگفتند هنوز وقت مقابله با اشغالگران و اعلام جهاد بر عليه آنها فرا نرسيده است چرا كه مرحله فعلي هنوز مرحله آماده سازي و تربيت اسلامي است كه درآينده تحويل جامعه به يك جامعه اسلامي را بعنوان تنها طريق حل قضيه فلسطين آمده است.
از طرف ديگر جنبش جهاد اسلامي نيز وامدار اخوان المسلمين است. چرا كه يكي از انشعابات آن محسوب ميگردد. اين جنبش علاوه بر عزالدين قسام، حسن البناء و سيد قطب را نيز شايسته اقتداء ميدانند.
جنبش جهاد اسلامي، حسن البناء را رهبري اسلامي ميداند كه جريان پرتوان و پوياي اسلامي را بوجود آورد كه بين دو گرايش اسلامي با موفقيت همراه شد.
يكي سلفي و ديگري اصلاحگرا. اهميت حسن البناء در سه بعد در شيوه تلاش براي احياي مجدد دعوت اسلام نهفته است. آنها عبارتند از خيزش، تشكيلات و تربيت كردن.
در فصل بعد به يكي ديگر از پيشگامان جهاد كه خود يكي از رهبران اخوان المسلمين بوده و تاثير بسزايي در جهت گيريهاي اخوان المسلمين و ساير گروههاي مبارز داشته است خواهيم پرداخت. اين شخصيت برجسته كسي نيست جز سيد قطب.
