سياسي. فلسطين. اشغال. ۶۰
... جنگهاي صليبي ( ۱۰۹۹تا ۱۲۹۱ميلادي):
صليبيون در پانزدهم ژوئن ۱۰۹۹ميلادي بيتالمقدس را اشغال و تمام ساكنان مسلمان آن را قتل عام كردند .
* دوره مملوكها :
از آنجايي كه مملوكها در مصر مشغول مبارزه براي كسب قدرت و دفاع از سوريه در مقابل مغولها بودند؟ فلسطين با ركود و عقب ماندگي مواجه گشت و مناطق مسكوني يهوديان از نو ساخته شد.
دوره عثمانيان :
تركهاي عثماني در سال ۱۵۱۷به رهبري سلطان سليم اول توانستند در جنگي مملوكيان به پيروزي برسند و در سال ۱۴۵۳قسطنطنيه را اشغال كنند. آنها مصر را به فلسطين متصل كردند تا امپراطوري خود را در آفريقا گسترش دهند.
سلطان دوم عثماني به نام سليمان والامقام به خاطر ساخت مجدد ديوارههاي عثماني نشانههايي از ضعف و سستي را از خود نشان داد و در سال ۱۸۳۸اولين كنسولگري انگليس در بيتالمقدس افتتاح شد و به مدافع يهوديان و دروزيها در سوريه و فلسطين تبديل شد.
در سال ۱۸۹۳سر موسي مونت فيو Sir Moses Monte Fioreيهودي در لندن پيشنهادي مبني بر تشكيل كشور اسراييل ارايه داد كه بسياري از مسيحيان ذي نفوذ از پيشنهادهاي وي حمايت كردند.
در سال ۱۸۷۸گروهي از يهوديان بومي بيتالمقدس Beteh Tigwaاولين مستعمره يهوديان را تشكيل دادند و گروهي از يهوديان روسيه در سال ۱۸۸۲به فلسطين مهاجرت كردند..
* حكومت قيمومت انگليس :
از جمله اتفاقات اين دوره ميتوان به موارد ذيل اشاره كرد: بيانيه بالفوره، ملاقاتهاي حيم وايزمن و امير فيصل در كنفرانس صلح پاريس، سومين موج مهاجرت كه بين سالهاي ۱۹۱۹تا ۱۹۲۸جمعيت يهوديان فلسطين را تقريبا به سه برابر رساند و تشكيل تشكلهاي يهودي موسوم به جنبش پيشروان در سال ،۱۹۲۳هيستادروت، اتحاديه جهان كارگراني يهود و هاگانا، همچنين چهارمين موج مهاجرت طي ۱۹۲۴تا ۱۹۲۸ميلادي است . همچنين تهاجم به منطقهاي در شرق رودخانه اردن توسط امير فيصل، استقلال اردن هاشمي در سال ،۱۹۴۶قتل عام حبرون در سال ۱۹۲۹توسط افراطيون يهودي، پنجمين موج مهاجرت در سال ،۱۹۳۳ اتخاذ برنامه بيلت مور Biltmoreدر سال ۱۹۴۲توسط كنفرانس صهيونيستهاي آمريكا.
* تجزيه و پايان حكومت قيومت انگليس و جنگ اعراب و اسراييل:
بعد از پايان جنگ دوم جهاني فلسطين تنها منطقهاي بود كه انگليس همچنان در آن درگير مبارزه مسلحانه بوده است. انگليس از سازمان ملل درخواست كرد كه مجمع عمومي با تشكيل يك جلسه ويژه در مورد آينده فلسطين تصميم بگيرد.
از ۲۸آوريل تا ۱۵مه ۱۹۴۷سازمان ملل متحد جلسات متعددي را براي رسيدگي به مساله فلسطين برگزار كرد و تصميم گرفتند كميتهاي به نام كميته مخصوص ملل متحده فلسطين تشكيل شود. بنا به تصميم و توصيه گروه، اكثريت اعضاي كميته سازمان ملل متحده در ۲۹نوامبر ۱۹۴۸راي به تقسيم سياسي و و حدت اقتصادي فلسطين داد. طبق نظريه مزبور كشور فلسطين به دو منطقه عرب و يهود تقسيم ميشد كه شهر اورشليم (بيتالمقدس ) به هيچ يك از مناطق تعلق نداشت و تحت اداره سرپرستي شوراي قيمويت سازمان ملل متحد قرار ميگرفت. به اين ترتيب اولين گام سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۷با صدور قطعنامه ۱۸۱ برداشته شد.
كميته فوق توانست طرح نظام وپژه بيتالمقدس را آماده كند و آن را در تاريخ ۱۹۴۸.۴.۲۱به شوراي عمومي سازمان ملل متحد تقديم كرد و خواستار رهنمودهاي سازمان ملل براي به رسميت شناختن آن به شكل نهايي گرديد و بر ضرورت منصوب ساختن يك حاكم و زمامدار براي شهر تاكيد كرد. مقارن با اين اوضاع در سال ،۱۹۴۸جنگهاي خونيني بين مسلمانان و يهوديان درگرفت كه دست كم ۲۵۰۰نفر كشته داشت.
در پانزدهم مه ۱۹۴۸آخرين نيروهاي اشغالگر انگليس را ترك كردند و بدين طريق به حكومت قيوميت اين كشور خاتمه دادند. روز قبل از ترك آخرين نيروهاي انگليسي بن گورين اولين نخست وزير دولت يهود اسراييل اعلام استقلال كرد و بلافاصله عملياتهاي خشونت بار عليه فلسطينيها افزايش يافت. پيش از اين نيروهايي از مصر، اردن، عراق، لبنان، سوريه و عربستان سعودي در منطقه نفوذ كردند و بدين ترتيب اولين جنگ بين اعراب و اسراييل آغاز شد.
در پايان ماه مه ۱۹۴۹يك آتش بس با ابتكار سازمان ملل متحد به اجرا گذاشته شد. در اين زمان نيروهاي اسراييل قسمت عمده فلسطين از جمله بخشي هايي از ناحيهاي كه براي كشور عرب در نظر گرفته شده بود و همچنين غرب بيتالمقدس را در كنترل خود داشتند. نوار غزه به اشغال نيروهاي مصري در آمده بود و ما بقي منطقه از جمله شرق بيتالمقدس و شهر قديمي بيتالمقدس نيز به اشغال نيروهاي اردن در آمد. بايد به اين مساله توجه داشت كه در اين زمان اردن در سازمان ملل عضويت نداشته است در اين زمان سازمان ملل متحد اسراييل را به عنوان يك كشور به رسميت شناخت ولي كشورهاي عرب و چندين كشور ديگر استقلال اسراييل را به رسميت نشناختند حتي بيشتر كشورها با اعلام بيتالمقدس به عنوان پايتخت كشور مستقل اسراييل مخالفت كردند و از مستقر شدن سفارتخانههاي خود در اين شهر امتناع ورزيدند.
شوراي عمومي سازمان ملل در آن زمان سرگرم تصويب طرح آتش بس و مشغول بررسي به رسميت شناختن اعلام آرامش به منظور متوقف ساختن جنگ در بيتالمقدس بود و نتوانست طرح نظام بينالمللي بيتالمقدس را مورد تصويب قرار دهد.
از اين رو شوراي امنيت به دولت قيموميت انگلستان توصيه كرد استاندار بي طرفي براي اداره بيتالمقدس منصوب كند بدين ترتيب يك آمريكايي به نام هارولد ايفانز براي اين ماموريت برگزيده شد. وي زماني كه از دستيابي به يك راه حل مسالمت آميز بين دو طرف شكست خورد اين منصب را رها كرده و جاي خود را به كنت برنادت كه يك ميانجي بين اللملي بود، داد.
انعكاس جنگ بين اعراب و اسراييل در دنيا شدت گرفت. شوراي امنيت سازمان ملل در هشتم مه ۱۹۴۸كنت فولكه برنادت رييس صليب سرخ سوئد را مامور وساطت بين طرفين كرد كه با پافشاري و كوشش زياد جنگ را براي مدتي متوقف ساخت.
برنادت در تاريخ ۱۹۴۸.۷.۸پيشنهادهايي براي پيشگيري از تضييع حق اعراب به سازمان ملل ارائه نمود كه در آن آمده بود: شهر بيتالمقدس در منطقه عربي واقع شده است و هرگونه تلاش براي جدا كردن سياسي يا ؟ به همين خاطر وي روز بعد توسط تروريستهاي صهيونيست به قتل رسيد. و دكتر رالف جاتن پانچ آمريكايي به جاي وي منصوب شد .
وي موفق شد آرامشي را ميان دو طرف در شهر بيتالمقدس بوجود آورد و كشورهاي عربي با اين امر در فضاي ناشي از به وجود آمدن كميته آشتي كه در پي مصوبه شماره ۱۹۴مورخ ۱۹۴۸.۱۲.۱۱بوجود آمده بود ، موافقت نمودند.
از وظايف اين كميته پي ريزي يك نظام بينالمللي دائمي در شهر بيتالمقدس بعد از موافقت كشورهاي عربي با پاسداري از وحدت شهر بود در حالي كه موضعگيري يهوديان بر پايه قبول وضعيت موجود بود. چرا كه در آن زمان بر بخش اعظم شهر سيطره داشتند. يهوديان بر اين نكته تاكيد ميكردند كه نظام بينالمللي تنها در مورد اماكن مقدس شهر در بخش باستاني تحت كنترل ارتش اردن اجرا گردد.
شوراي عمومي سازمان ملل بار ديگر بر مضموني تاكيد ورزيد كه در دو قطعنامه ۱۸۱و ۱۹۴و قطعنامه ۳۰۳وارد شده بود و از اين رو از كميته مزبور خواست تا كار تهيه و تنظيم نظام مذكور را دنبال كرده و موضوع حذف بندهاي غير قابل اجرا را در نظر بگيرد و از تاثير پذيري از هرگونه سياست و اقدامات دولتهاي ذيربط كه در جهت منصرف كردن كميته از اعلام موافقت با نظام اساسي بيتالمقدس و اجراي آن تلاش ميكنند ،خودداري كند.
اسراييل در ۴۹.۵.۱۴با پيمان لوزان موافقت كرد. در همين حين در اين پيمان موارد ذيل منظور شده است:
-۱تقسيم فلسطين و حدود ثغور آن
-۲بينالمللي كردن بيتالمقدس
-۳حق بازگشت و يا گرفتن خسارت
كميته مزبور در تاريخ ۱۹۵۰.۴.۱۴با نظام اساسي موافقت و آن را تصويب كرد . به علت عدم امكان اجراي اين نظام كه از مخالفت اردن و اسراييل با بين المللي كردن بيتالمقدس ناشي ميشد، شوراي سرپرستي موضوع بررسي و تصميم گيري در مورد نظام بينالمللي در بيتالمقدس رابه سازمان ملل متحد محول كرد. در پي اين اقدام تلاشهاي چندي براي ايجاد اصلاحات در چارچوب بين المللي كردن بيتالمقدس صورت گرفت ولي هيچيك از اين تلاشها نتوانست موافقت شواري امنيت را بخود جلب كند.
قطعنامههاي سازمان ملل موارد تجاوز رژيم صهيونيستي را نسبت به اوضاع قانوني بيتالمقدس از طريق تاكيد در قطعنامههاي پي در پي خود بر موارد زير در نظر گرفت:
الف) عدم قانوني بودن اشغال بيتالمقدس و ضميمه نمودن آن
ب) درخواست از اسراييل براي ترك كردن بيتالمقدس
ج) تاكيد بر بطلان كليه اقدامات قانونگذارانه و اداري و اسكان و خريد و فروش كه اسراييل به هدف تغيير در اوضاع بيتالمقدس انجام داده بود.