سياسي. انرژي هسته اي
* تداوم شكافها در نشست لندن و ترديدهاي آمريكا
گرچه رسانههاي غربي سعي دارند تصوير كاملي از توافق ميان وزيران خارجه شش كشور در لندن را ارائه دهند اما از لابلاي اظهارات برخي ديپلماتها و وزيران خارجه آمريكا و روسيه ميتوان تداوم شكافها ميان اعضاي اين گروه را مشاهده كرد.
براساس اظهارات برخي ديپلماتهاي غربي نزديك به نشست گروه ۵+۱در لندن ، در مذاكرات روز جمعه وزيران خارجه اين گروه ، بار ديگردشواريهاي معمول و قابل انتظاري بروز كرده است . اين به قول ديپلماتها دشواريها و به گفته تحليل گران شكاف ها، رويهاي ثابت در نشستهاي متمادي گروه ۵+۱در قبال ايران است كه يك سوي آن را آمريكا و متحدان غربياش و سوي ديگر را روسيه و چين تشكيل داده اند. اين مساله به نوع نگاه و رفتار اين كشورها با پرونده هستهاي ايران باز ميگردد.
روسيه و چين كه همكاريهاي گسترده تجاري ، اقتصادي ، امنيتي و سياسي با ايران دارند به هيچ وجه حاضر به چشم پوشي از امتيازات فراوان اين همكاري ها نيستند. اما در مقابل ، آمريكا كه تاحدودي متحدانش در اتحاديه اروپا را با خود همراه كرده تنها به تشديد فشارهاي بينالمللي از طريق اعمال تحريمهاي گسترده و حتي در صورت لزوم ، كاربرد زور براي بازداشتن ايران پيگيري فعاليتهاي هستهاياش ميانديشد.
اين نوع نگاه و رفتار همواره به بروز اختلافات جدي ميان اعضاي اين گروه منجر شده است كه نمونه تازه آن در نشست فروردين ماه شانگهاي چين و اخيرا در اجلاس لندن بروز كرده است .
ازاين روست كه كاندوليزا رايس ، وزير خارجه ايالات متحده آمريكا در آستانه نشست لندن نسبت به اثربخشي بسته پيشنهادي جديد ابراز ترديد كرده و خواستار فشار بر ايران شده است.
وي گفت ، شواهدي در دست نيست كه نشان دهد ايرانيها به اين مسير علاقمند هستند. به ادعاي رايس ، مشكل اصلي بسته پيشنهادي نيست ، بلكه اراده ايران است .
رايس افزود، ما بايد به تلاشهاي خود در شوراي امنيت شدت بخشيم . اگر قطعنامههاي شوراي امنيت به طور كامل به اجرا درآيند ميتوانند فشار بر ايران را افزايش دهند .
برخلاف ترديدها و تهديدهاي آمريكا، سرگئي لاوروف ، وزير خارجه روسيه درباره
نتيجه مذاكرات لندن و ارائه مشوقهاي جديد به ايران، گفته است : اين يك ضرب الاجل نيست . بلكه تنها پيشنهادي براي حل و فصل مشكل است و اگر اين امر ميسر نشود پيشنهاد پس گرفته خواهد شد.
وي گفت ، نظر گروه شش اين است كه ايران بايد غنيسازي اورانيوم را صرفا در مدت تداوم مذاكرات به حال تعليق درآورد.
لاوروف كه پس از مذاكرات لندن سخن ميگفت ، افزود كه هيچ گفت وگويي درباره اعمال تحريمهاي جديد عليه ايران نشد.
وزير خارجه روسيه ادامه داد: هرچند همكاران آمريكايي ما اين نظر را داشتند كه اعمال فشار بر ايران بايد همچنان ادامه داشته باشد اما، هيچ مطلبي درباره تحريمهاي جديد مطرح نشد.
در اين ميان ، فرانك اشتاين ماير، وزير خارجه آلمان نيز در اين نشست براين باور بود كه تركيبي از فشار و آمادگي براي مذاكره ، تنها مسير درست براي حل و فصل مناقشه اتمي با ايران است .
* بسته پيشنهادي ايران در مقابل مشوقهاي غرب
جمهوري اسلامي ايران نيز به منظور آغاز فصل جديدي از مذاكره و تعامل با كشورهاي جهان بسته جديدي را تهيه و به مسئولان سياسي كشورهاي دست اندركار تحولات ايران پيشنهاد كرده است .
هنوز محتواي بسته پيشنهادي ايران فاش نشده اما براساس برخي گزارش ها، توافق همه جانبه با كشورهاي علاقمند به مسائل امنيت بينالمللي از جمله اهداف اين بسته پيشنهادي خواهد بود. بسته ابتكاري ايران به افكار عمومي جهان ميگويد كه ايران اسلامي درباره حل مشكلات بينالمللي نظير فقر، امنيت و انرژي حرفهاي بسياري براي گفتن دارد. در اين بسته ايران از موضع منطق و استدلال حاضر به مذاكره گسترده خواهد بود. بسته پيشنهادي تاكيد ايران بر نقاط اشتراك با كساني است كه مايل به انجام مذاكرات سازنده براي تفاهم بينالمللي اند.
به اين ترتيب به نظر ميرسد كه ايران با ارائه اين بسته جديد ، تلاش دارد در برابر نپذيرفتن توقف غنيسازي اورانيوم ، پيشنهاد جايگزيني مطرح كند كه از زاويه صلح و مذاكره و تعامل نسبت به مسائل بينالمللي مينگرد، با اين تصور كه كشورهاي ۵+۱نيز با اين ديد به امور جهان نگاه كنند و در سايه تفاهم طرفين ، مذاكرات هستهاي ايران از بن بست خارج شود.
در عين حال سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران نيز در خصوص بسته پيشنهادي جديد ايران گفت كه جمهوري اسلامي ايران پيشنهادهاي جدي براي پرداختن به موضوع هستهاي خود در چارچوب اين بسته پيشنهادي ارائه ميكند.
او همچنين تاكيد كرد كه اين بسته ميتواند در مذاكرات بين قدرتهاي بزرگ در جهان و از جمله ۵+۱موثر واقع شود.
وي روز يكشنبه نهم ارديبهشت ماه مذاكراتي با والنتين سوبولوف كفيل دبير شوراي امنيت ملي روسيه و هيات همراه وي داشت كه به نظر ميرسد عمده محور اين مذاكرات به مشورت گذاشتن محتواي بسته جديد با روسيه و در آستانه برگزاري نشست ۵+۱در لندن بود.
جليلي پس از خاتمه اين مذاكرات به خبرنگاران گفت كه يكي از بحثهاي خوبي كه جزو نقاط اشتراك ما با دوستان روسي بود اين بود كه جهان ديگر نمي تواند تك قطبي باشد. اين دقيقا نكتهاي است كه براي روسيه به عنوان قدرتي در منطقه بسيار حائز اهميت است . به واقع ايران با تمركز بر خواست روسيه مبني بر خارج شدن اداره جهان از دست ايالات متحده ، تا حدودي سعي در كسب منافع هستهاي خود در قالب مذاكرات با مقامهاي اين كشور را داشته و به همين دليل است كه اغلب پيش از برگزاري نشستهاي چند جانبه و تصميم ساز در بعد بينالمللي پيرامون موضوع هستهاي ايران ، گفت گو و ديدارهاي تهران و مسكو را مهم ازيابي ميكنند.
در اين ميان ، به باور ناظران آگاه ، بسته پيشنهادي ايران به غرب در واقع ارايه مدل و الگويي از خواستههاي كشورمان بشمار ميآيد.
در واقع ، ايران با ارايه بسته پيشنهادي خود نيز سعي دارد تا به طرفهاي غربي بفهماند كه آنچه بايد در پيشنهاد خود به ايران ارايه كنند چه چيزهايي است .
پايان
پژوهم - ۱۴۴۶ - ۹۱۴۵ پايان .
