پژوهش. سياسي. مجلس. انتخابات. هشتم. زنان.
پس از پيروزي شكوه مند انقلاب اسلامي، مشاركت زنان ايران درفرايند تصميم گيريها و سياست گذاري هاي كلان كشور، در دو سطح عمومي و نخبگان گسترش چشمگيري يافت.
حضور زنان در صحنه هاي انقلاب، دفاع مقدس، انتخابات گوناگون از جمله انتخابات ادواري مجلس شوراي اسلامي، امور اجرايي، نهادهاي تصميم گيري و امور قضايي از نمونه هاي شركت و حضور فعال و چشمگير زنان در اين فرايند است.
گروه پژوهش هاي خبري ايرنا، در ادامه بررسي حضور و فعاليت زنان در دور اول و دوم مجلس شوراي اسلامي، در اين گزارش به نقش زنان نماينده در مجلس سوم شوراي اسلامي، ميپردازد. در اين بررسي ، طرحها و لوايح مرتبط با زنان كه در اين دوره از مجلس و در خانه ملت، براي صيانت و پاسداري از حقوق زن ايراني و نيز ارتقا سطح فرهنگي ،اجتماعي و اقتصادي زندگاني وي تصويب شد، مورد اشاره قرار گرفته است.
***مجلس سوم و ويژگي هاي آن
انتخابات دوره سوم مجلس شوراي اسلامي در تاريخ ۱۹فروردين سال ۱۳۶۷برگزار شد. در اين دوره بيش از ۱۷ميليون نفر پاي صندوق هاي راي رفتند، تعداد داوطلبان در دوره سوم ۲۰۰۱نفر بود كه صلاحيت ۱۶۱۵نفر از آنها تاييد شد كه نسبت به دوره قبل ۲۶درصد رشد داشت. در اين دوره در مجموع ۲۷۸نفر به عنوان نماينده مجلس شوراي اسلامي انتخاب شدند، كه ۴نفر از آنها زن بودند.
در واقع در انتخابات دور سوم مجلس، ۳۷زن داوطلب نمايندگي شده بودند كه از اين تعداد ۴نفر انتخاب شدند.
در طول فعاليت مجلس سوم شوراي اسلامي اتفاقات قابل توجهي رخ داد.
از حوادث بسيار مهم و سرنوشت سازي كه در اين دوره اتفاق افتاد رحلت قائد عظيم الشان و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت امام خميني (ره) و سپس انتخاب حضرت آيت الله خامنه اي (مدظله العالي) به ولايت امر و رهبري نظام مقدس اسلامي ايران توسط مجلس خبرگان رهبري بود.
اصلاح قانون اساسي و حذف سمت نخست وزيري، تصويب نظارت استصوابي و تشكيل كابينه از سوي "هاشمي رفسنجاني " رييس جمهوري وقت، از مهمترين اين رويدادها بود. در حقيقت با حذف سمت نخست وزيري، "مير حسين موسوي" كه حدود ۸سال نخست وزير بود كار تشكيل كابينه را به هاشمي رفسنجاني واگذار كرد.
***طرحها و لوايح مربوط به زنان و خانواده در اين دوره
سومين دوره مجلس شوراي اسلامي در مدت ۴سال فعاليت خود به بحث و بررسي در خصوص ۲۵۷طرح و لايحه پرداخت. از اين تعداد ۳۴مورد در مورد زنان، كودكان و خانواده بود، كه ۲۷مورد آن تصويب شد و مابقي در دستور كار كميسيون هاي مختلف مجلس قرار گرفت كه در دوره هاي بعد مطرح شد. تعدادي از طرح ها هم رد يا مسترد شد يا مسكوت ماند.
*طرحها و لوايح تصويب شده مربوط به زنان و خانواده در مجلس سوم تعدادي از طرحها و لوايح مصوب درباره زنان، خانواده و كودكان در اين مجلس عبارتند از: قانون حقوق والدين بازنشسته و وظيفه و مستمري بگير شهدا و جانبازان و مفقودين انقلاب اسلامي و جنگ تحميلي، قانون ادامه استفاده خانواده افرادي كه ساكن خانه هاي سازماني بوده و شهيد، جانباز، اسير و مفقودالاثر شده اند، قانون حقوق و مزاياي مستمر، پس انداز ثابت، حق بيمه و بيمه درماني مشمولين قانون ارتش جمهوري اسلامي ايران، قانون ايجاد تسهيلات لازم جهت صدور پروانه كسب براي جانبازان، اسراي آزاد شده و خانواده محترم شهدا و مفقودين و اصلاح موادي از قانون نظام صنفي، قانون بيمه بيكاري، قانون مشمول قوانيني كه در مورد شهدا و خانواده معظم ايشان وضع گرديد يا ميگردد به اسرا و مفقودالاثرها و خانواده ايشان كه از تاريخ تصويب اين قانون، كليه قوانين و مقرراتي كه در مورد شهدا و خانواده معظم ايشان وضع گرديد به اسرا و مفقودالاثرهاو خانواده هاي آنان شمول يافت.
*برخي طرحها و لوايح نيمه تمام مربوط به زنان و خانواده
برخي از طرحها و لوايح درباره زنان، خانواده و كودكان كه در اين دوره نيمه تمام ماند، عبارتند از :طرح قانوني اصلاح مقررات مربوط به طلاق، لايحه اصلاح ماده ۷۲قانون تامين اجتماعي، رد طرح قانوني ايجاد تسهيلات رفاهي دانشجويان متاهل دانشگاه ها.
*برخي طرحها و لوايح رد شده مربوط به زنان و خانواده
طرح لزوم رعايت حجاب و عفت عمومي نيز در كميسيون قضايي مطرح و از جوانب مختلف روي اين قضيه كار شد. در اين طرح بعضي موارد مانند نحوه لباس پوشيدن، نحوه برخورد با موضوع حجاب و تعاريفي كه عفت عمومي در اين جا پيدا كرده كه چه مصاديقي در اين طرح مدنظر بوده است، در كل آمده بود.
اين طرح دو شوري و در كميسيون قضايي و حقوق مجلس شوراي اسلامي مطرح شده، كه در جلسه علني ۴۲۷مجلس رد شد.
***اسامي نمايندگان زن در مجلس سوم
.۱مرضيه حديدچي(دباغ)، از تهران، تحصيلات حوزوي سطح و تحصيلات جديد ابتدايي.
.۲گوهر الشريعه دستغيب، از تهران، فوق ليسانس ادبيات فارسي.
.۳مريم زعفراني بهروزي، از تهران، تحصيلات حوزوي پايان سطح و تحصيلات جديد پايان دوره متوسطه.
.۴عاتقه صديقي(رجايي)، از تهران، تحصيلات حوزوي مقدمات و تحصيلات جديد ششم ابتدايي.