اسلام آباد - سيد يوسف رضا گيلاني روز ۲۴مارس ( پنجم فروردين ( ۸۷با كسب آراي سه چهارم از كل اعضاي مجلس ملي از سوي نمايندگان دوره سيزدهم مجلس ملي پاكستان به عنوان هجدهمين نخست وزير انتخابي اين كشور برگزيده شده است .
مطبوعاتي ، خارجي ، تحليل و گزارش
از : احمد فراهاني
وي دومين نخست وزير پاكستان از نوار سرائيكي زبان واقع در جنوب پنجاب و اولين نخست وزير از شهر تاريخي مولتان ميباشد.
گيلاني همچنين اولين نخست وزير متعلق به حزب مردم از ايالت پنجاب ميباشد ذوالفقار علي بوتو و دخترش بينظير بوتو نخست وزيران حزب مردم از ايالت سند بودند.
رضا گيلاني از اميدهاي حزب مردم براي سامان دادن به اوضاع سياسي و اقتصادي پاكستان است .
تورم لجام گسيخته ، تشديد كمبود مواد غذايي اوليه و سوخت و افزايش كسري بودجه از مسايلي است كه گيلاني با آنها رو به رو خواهد شد.
با اين وجود گيلاني متعهد شده تا در كمترين زمان ممكن مشكلات اقتصادي پاكستان را در حد توان و مقدورات رفع نمايد.
اما بسياري از صاحبنظران حوزه سياست پاكستان بر اين عقيدهاند كه گيلاني شخصيتي سياسي است تا اقتصادي و همين امر ممكن است ،راهبردهاي وي براي رفع محذورات اقتصادي اين كشور را با مشكلاتي مواجه كند.
** درباره گيلاني
مخدوم سيد يوسف رضا گيلاني در سال نهم ژوئن ۱۹۵۳ميلادي ( ۱۹خرداد ۱۳۳۲ شمسي ) در كراچي پاكستان به متولد شد.
وي متعلق به يكي از خانوادهاي معروف جنوب پنجاب معروف به گيلاني است كه نسب آن به صوفي معروف قرن شانزدهم موسي پاك شهيد ميرسد.
اجداد رضا گيلاني به سيد عبدالقادر گيلاني موسس سلسله صوفيان قادريه مي ميرسد كه در قرن ۱۶ميلادي از بغداد به اچ شريف مهاجرت كرده و ساكن مولتان شدند.
جد بزرگ وي سيد راجه بخش گيلاني از ۱۹۲۱ميلادي تا زمان مرگش ( ( ۱۹۳۶ شهردار مولتان بود.
پدر بزرگ گيلاني معروف به مخدوم سيد غلام مصطفي شاه گيلاني درسال ۱۹۴۰ ميلادي به حزب مسلم ليگ و جنبش پاكستان پيوست و نامزد حزب اتحاد گراي طرفدار هند را در انتخابات عمومي سال ۱۹۴۶ميلادي هند در حوزه انتخاباتي مولتان شكست داد.
حزب مسلم ليگ به رهبري محمد علي جناح ( قائد اعظم ) در انتخابات عمومي سال ۱۹۴۶ميلادي ، در تمامي حوزههاي انتخاباتي داراي اكثريت مسلمانان در ايالت تقسيم نشده پنجاب پيروز شدند.
اين ايالت تا آن زمان تحت حكومت حزب اتحاد گرا به رهبري سكندرحيات خان قرار داشت .
پدر وي معروف به سيد علمدار حسين شاه گيلاني يكي از رهبران معروف مسلم ليگ از مولتان و عضو نخستين دولت تشكيل شده از سوي لياقت علي خان بود.
مادر رضا گيلاني متعلق به خانواده معروف مخدوم جمال دين ولي از منطقه رحيم يار خان است .
خاله وي نيز با پيرپاگارا رهبر گروه موسوم به حر ( )HURو رئيس مسلم ليگ (شاخه فانكشنال ) در ايالت سند و پنجاب جنوبي ازدواج كرده است .
خانواده گيلاني حتي در دورانهاي سرسخت نيز در سياست فعال بوده و پس از اعمال تحريمها از سوي ژنرال ايوب خان عليه حسين شاه گيلاني ، يوسف رضا و و حامد رضا گيلاني فرزندان وي وارد صحنه سياست شدند.
گيلاني آموزش تحصيلات ابتدايي تا دبيرستان خود را در مولتان گذراند و در سال ۱۹۷۶ميلادي ( ۱۳۵۵شمسي ) در رشته خبرنگاري از دانشگاه پنجاب در مقطع كارشناسي ارشد فارغ التحصيل شد.
گيلاني بعد ازفوت پدر در سال ۱۹۷۸ميلادي ، با عضويت در حزب مسلم ليگ ، فعالانه وارد سياست شد.
در آغاز دهه هشتاد ميلادي ، در انتخابات دولتهاي محلي سال ۱۹۸۳با شكست دادن فخر امام سياستمدار پاكستاني به عنوان رييس شوراي ناحيه مولتان برگزيده شد.
در سال ۱۹۸۵ميلادي ، گيلاني به عنوان عضو مجلس ملي انتخاب شد و در دولت محمد خان جونجو مسووليت وزارت مسكن و عمران را بر عهده گرفت .
گيلاني در سال ۱۹۸۶ميلادي از حزب مسلم ليگ استعفا داد در سال ۱۹۸۷به حزب مردم پيوست .
وي در انتخابات سال ۱۹۸۸مجلس ملي پاكستان با شكست دادن محمد نوازشريف رهبر حزب مسلم ليگ وارد اين مجلس شد و بلافاصله بعد از نخست وزيري بي نظيربوتو وارد دولت شد.
بين سالهاي ۱۹۸۸تا ۱۹۹۰به عنوان وزير بهداشت و سپس وزير مسكن در دولت اول بينظير بوتو خدمت كرد.
در انتخابات سال ، ۱۹۹۰او بار ديگر از شهر مولتان عضو مجلس ملي پاكستان شد.
درانتخابات عمومي سال ۱۹۹۳حزب مردم صاحب اكثريت پارلماني شد و رضا گيلاني از سوي اين حزب به رياست مجلس ملي برگزيده شد( تا سال (۱۹۹۶گيلاني در سال ۱۹۹۷در انتخابات مجلس ملي از سكندر حيات بوسن در حوزه مولتان شكست خورد و نواز شريف براي دومين بار دولت پاكستان را تشكيل شد.
همزمان با به قدرت رسيدن پرويز مشرف در سال ۱۹۹۹ميلادي شماري از اعضاي دو حزب مردم و مسلم ليگ با اتهام فساد مواجه شدند.
در فوريه ، ۲۰۰۱وي بنا به راي صادره توسط سازمان ملي حسابرسي ()NAB پاكستان راهي زندان ادياله واقع در شهر راولپندي شد.
گيلاني متهم شد كه در دورهاي كه مسووليتهاي دولتي بر عهده داشته ۳۵۰تن از وابستگان خود را بدون در نظر گرفتن شايستگي وارد سمتهاي دولتي كرده و از خودروها و تلفنهاي همراه دولتي استفاده شخصي كرده است .
بر همين اساس به مدت پنج سال از سوي دولت مشرف زنداني شد.
گيلاني در زمان حبس ،كتابي به زبان اردو تحت عنوان صدايي از چاه يوسف را تاليف نمود.
وي به علت زنداني بودن موفق به شركت در انتخابات عمومي سال ۲۰۰۲نشد.
پس از انتخابات ۲۰۰۲به گيلاني پيشنهاد شد در صورتي كه ازحزب مردم كناره گيري و به شاخه جديد مسلم ليگ (قائد اعظم ) بپيوندد، مسووليت وزارت به وي واگذار خواهد شد، اما وي اين پيشنهاد را رد و ترجيح داد در زندان باقي بماند.
رضا گيلاني پس از تحمل پنج سال زندان ، بنا به دستور دادگاه عالي ايالت پنجاب ، ششم اكتبر ۲۰۰۶از زندان آزاد شد.
وي درانتخابات مجلس ملي ، ۲۰۰۸در حوزه مولتان ، سكندر حيات بوسن وزير كشاورزي فدرال در دولت شوكت عزيز را با اختلاف ۲۶هزار راي شكست داد و به عنوان نماينده دوره سيزدهم مجلس ملي انتخاب شد.
گيلاني به زبانهاي انگليسي ، فرانسه و عربي تسلط دارد و داراي ۵فرزند از جمله يك دختر و چهار پسر ميباشد.
* چشم انداز دولت جديد
دولت جديد ائتلافي پاكستان كه گيلاني رياست آن را بر عهده دارد ،از اعضاي ناهمگني تشكيل شده كه شكنندگي آن را افرايش داده است .
فراكسيون اقليت مجلس - شامل شاخه قائد اعظم حزب مسلم ليگ و جنبش متحد قومي - در انتظار اشتباه دولت جديد در عرصههاي سياسي و اقتصادي است .
در صورتي كه دولت جديد گيلاني در اين دو حوزه - دركوتاه مدت - به موفقيت هاي نسبي نايل نشود،فرصت هجمههاي سنگيني راعليه خود از سوي احزاب شكست خورده انتخابات پارلماني فوريه ، ۲۰۰۸فراهم خواهدكرد.
