داخلي. اجتماعي. محيط زيست. حيات وحش
سازمان حفاظت محيط زيست استان يزد اعلام كرد: در تيرماه سالجاري يك قلاده " يوزپلنگ آسيايي " به همراه توله در داخل پناهگاه حيات وحش نايبندان طبس در محل چشمه كويري مشاهده شدهاست.كه شواهد موجود نشاندهنده تولدتوله اين يوزپلنگ در سال جاري بوده است.
گزارش روز پنجشنبه ايرنا به نقل از روابط عمومي اين سازمان حاكي است:
شواهد موجود نشاندهنده تولد توله اين يوزپلنگ در سالجاري ميباشد.
پناهگاه حيات وحش نايبندان يزد منطقه بياباني و كويري با مساحتي برابر ۱/۵ميليون هكتار از مهمترين زيستگاههاي يوزپلنگ ايران است.
گزارش ميافزايد: در جهان دو گونه يوزپلنگ وجود دارد كه گونه آسيايي و ديگري آفريقايي است كهگونهآفريقايي آن در شمال اين قاره پهناور منقرض شده و فقط محدود به جنوب قاره است كه البته با برنامههاي مناسب حفاظتي در حال حاضر از نظر جمعيتي در وضعيت مناسبي است.
اما يوز آسيايي كه زماني گستره وسيعي از غرب اين قارهاز سوريهو عربستان گرفته تا هندوستان و تركمنستان پراكنده بود از ۲۰سال پيش جز در ايران در كشورهايي چون عراق، كويت، هند ، قزاقستان، پاكستان، تركمنستان، عربستان و عمان منقرض شدهاست.
در حال حاضر يوزپلنگ آسيايي فقط به كشور ايران كه ۴۰سال پيش برنامه حفاظتي خود رابراي نگهداري نسل اين حيوان آغاز و از ۲۰سال پيش تشديد كرد محدود ميشودبههمين دليل است كه امروزه به يوز آسيايي يوز ايراني نيز گفته ميشود.
يوزپلنگ از خانواده گربهسانان به شمار ميآيد و بدليل داشتن دست و پاهاي بلند، بدني باريك و كشيده و سينههاي فراخ تا حدودي شبيه سگ تازي است ولي برخلاف سگ سانان سر كوچك و گردن و پوزههاي كوتاهوگوشهايي كوچك و گرد دارد.
برخي ، يوز را با پلنگ اشتباه ميگيرند و تفاوت بارز اين دو حيوان در شكل خالهايشان است ، در يوز خالها توپر و گرد است در حالي كهخالهاي پلنگ درشت و توخالي و گل مانند است.
چشمان يوز در بالايكاسه سر قرار دارد و جنس نر يوز اندكي بزرگتر از جنس ماده است.
برخورداري از ستون فقرات انعطاف پذير، كبد و قلب بزرگ، سوراخ بيني گشاد ، ظرفيت بالاي ريه، بدني عضلاني و باريك يوزپلنگ را تيز روترين شكارچي جهان ساخته است. آنها قادرند با سرعتي معادل ۱۱۰كيلومتر بر ساعت بدوند.
يوزپلنگ نظم اجتماعي منحصر به فردي دارد. در ايران مطالعاتي درباره يوزپلنگ صورت نگرفته است اما مطالعات انجام شده در آفريقا نشان ميدهد كه يوزپلنگ ماده به استثناي زمان مراقبت از تولهها به تنهايي زندگي ميكند و يوزپلنگ نر در مراقبت از بچهها نقشي بر عهده ندارد.
تولهها به مدت ۱۸ماه در كنار مادرشان ميمانند و طي اين دوره كه اهميت بالايي در زندگي تولهها دارد چگونگي شكار و گريزازگزندشكارچيان ديگر مانند پلنگ كفتاروگرگ را ميآموزند و در ۱۸ماهگي تولهها از مادر جدا ميشوند از اين پس ممكن است.
يوزپلنگها معمولا صبح زود يا غروب به شكار ميروند پس از انتخاب طعمه كه معمولا حيوانات ضعيفتر هستند بهصورت غيرمحسوس به آنها نزديك شده و پس از رسيدن به فاصله حدود ۱۰تا ۳۰متر ، حمله انفجاري خود را شروع ميكنند پس از به زمين انداختن طعمه گلوي او را با دندانهايش فشارميدهد تا خفه شود.
يوزپلنگ در ايران عمدتا از جبير، آهو، قوچ ، ميش، كل و بز و خرگوش وحشي تغذيه ميكند.
يوزپلنگ در دشتهاي باز و تپه ماهورهاي واقع در مناطق استپي و بياباني و نيمه كويري و زيستگاههاي باز ديگري كه طعمه در آن وجود داشته باشد ديده ميشود.
زيستگاه عمده يوزپلنگ در ايران دشت كوير است كه بخشهايي از استان يزد ، كرمان ، خراسان ، سمنان ، تهران و اصفهان را در بر ميگيرد. ك/۱ ۵۴۶/۱۰۲۷/۶۵۱
