داخلي. اجتماعي. اعتياد.
(۵نقش نهادها، موسسات و مراكز فرهنگي
......................................
واضح است كه براي دور نگهداشتن جوانان از اين بلاي خانمانسوز نهادهايي چون مدرسه، موسسههاي فرهنگي و ورزشي، نيروي انتظامي، موسسههاي مذهبي و ... ميتوانند بسيار مفيد و ثمربخش باشند، اما اهميت هيچكدام از آنها به پاي خانواده نخواهد رسيد و خانواده به عنوان اساسيترين واحد جامعه نقش بسزايي در دور نگهداشتن فرزندان از مواد مخدر دارد.
(۶مبارزه قاطع و پيگير با سوداگران مرگ
آنچه خانواده فرد معتاد بايد بدانند:
...................................
۱اعتياد يك عادت است نه بيماري، بيماري درمان دارد ولي اعتياد به عنوان يك عادت درمان ندارد و بايد كنترل شود.
۲شروع به اعتياد به معني كنار گذاشتن مطلق اعتياد نيست، ممكن است معتاد در طول دوران ترك دچار لغزش و حتي عود گردد اما آنچه انسان را به موفقيت اميدوار ميكند اين است كه فرد پشيمان شود و به درمان برگردد.
معتاد نبايد با لغزش و ياحتي عود اعتياد نااميد شده و احساس بيلياقتي و ناتواني كند، در چنين زماني خانواده به هيچ عنوان نبايد با معتاد برخورد نامناسب و پرخاشگرانه داشته باشد و او را تحقير كند، بلكه برعكس بايد اعتماد به نفس او را تقويت كرده و او را به درمان بازگرداند.
۳براي ترك اعتياد هر زحمت و تلاشي نتيجه دارد حتي اگر نتيجهاش در زمان طولاني حاصل شود، زيرا هر هزينهاي كه براي ترك اعتياد صورت ميگيرد، نوعي سرمايهگذاري و پسانداز است و در هر شرايطي كمتر از هزينه مصرف مواد مخدر خواهد بود.
۴زندگي با معتاد صبر و حوصله فراوان ميخواهد زيرا اعتياد و يا بهتر بگوييم عادت، جزو زندگي ما انسانهاست و مبارزه با عادت ناپسند و مضر جزيي از زندگي ما به شمار ميرود.
از تجربه اعتياد و تجربه ترك آن بايد حداكثر استفاده را خصوصا در تربيت فرزندان نمود.
۵هر عادت زشت نشاندهنده يك نقطه ضعف در شخصيت ، تربيت، شيوه تفكر و يا شيوه زندگي فرد است و با بروز هر عادت، ميتوان نقاط ضعف بيمار را شناسايي كرد و به اصلاح آن پرداخت.
۶بروز برخي از عادات به شيوه زندگي ، توقعات ما و رفتارهاي غلط ما بستگي دارد بنابراين قبل از جستجوي عامل اعتياد در بيرون به خودمان نگاه كنيم، شايد علت را بيابيم.
۷خانوادههاي متشنج و ناآرام ، والدين ايرادگير، والدين متعصب و بدون انعطاف و والدين بيخيال ميتوانند زمينهاي براي معتاد پروري در خانوادهها باشند.
۸كساني در كنترل اين عادت موفقند كه با هدف متعالي، با اشتياق براي رسيدن به هدف خود محكم گام بردارند و از شكستها نهراسند.
آموزش خانوادههاجهت كنترل مشكلات خانوادگي (ايجاد انگيزش يامشاورهانگيزشي) ......................................................................
انگيزه نيروي محرك فرد در حركت بسوي هدف ميباشد زيرا هركاري بدون انگيزه به سرانجام نخواهد رسيد.
قدم اول در درمان اعتياد ايجاد انگيزه كافي در فرد ميباشد كه گاهي اين انگيزه تحت تاثير ديدن صحنههاي عبرت انگيز، دلسوزي براي خانواده و فرزند هزينه زياد زندگي، تحقير و توهين ناشي از اعتياد ، نداشتن وقت كافي براي مصرف مواد، تغيير ظاهري در چهره بيمار و ترس از دست دادن اعتبار و شخصيت در فرد معتاد ايجاد ميشود.
با توجه به اينكه گاهي هيچ چيزي براي بيمار مهم نيست از اينرو ايجاد انگيزه نياز به مداخله پزشك و روان درمانگر دارد.
روشهايي براي كمك به انگيزش بيمار براي درمان
...........................................
(۱توصيه
نصيحت يا توصيه مستقيم به فرد معتاد سادهترين روش است بطوريكه يك توصيه ساده منجر به يك ترك دايمي ميشود.
در يك نصيحت بايد زمان و مكان را رعايت كرد و بگونهاي استدلال نمود كه فرد معتاد قانع شود و از پافشاري و اصرار نيز بايد پرهيز نمود بويژه به اين امر توجه كرد كه فرد نصيحتكننده خود نبايد معتاد باشد.
(۲برداشتن موانع
روش ديگر از بين بردن موانع بر سر راه درمان اعتياد براي فرد معتاد است.
بعنوان مثال نگهداري از فرزندان كوچك فرد معتاد، حمايت مالي از بيمار، حمايت شغلي و كاري از بيمار و تسهيل در رفت و آمد بيمار به مراكز درماني علي الخصوص در مسافتهاي دور ميتواند موثر باشد.
(۳حق انتخاب
بيمار بايد در انتخاب روش درماني آزادي داشته باشد زيرا روشي را كه خود انتخاب ميكند ممكن است امكان موفقيت بيشتري براي او فراهم سازد.
(۴درمان مشروط
بيمار بايد ميان از دست دادن شغل، جدا شدن همسر، محروم شدن از ارث و ...
و درمان بيماري يكي را انتخاب نمايد.
(۶هدفگذاري
نشان دادن يك هدف روشن و دست يافتني به بيمار ميتواند انگيزه او را دو چندان تقويت كند. هدف بهترين وسيله حركت است و ايجاد اميد و اشتياق براي رسيدن به هدف انگيزه تحمل سختيها و ترك و مقاومت در برابر وسوسه مصرف مواد است.
آموزش مهارتهاي سازگاري
......................
بسياري از افراد در دوران رشد و تربيت، آگاهانه و ناآگاهنه مهارتهايي را جهت سازگاري با محيط و مواجهه با مشكلات كسب ميكنند كه يكي از تبعات تمدن و شهرنشيني عدم توجه والدين و معلمين به آموزش مهارتهاي سازگاري است.
۱۰مهارت اصلي كه سازمان بهداشت جهاني براي سلامت روانافراد ضروري ميداند عبارتند از : خودآگاهي، همدلي، ارتباط موثر، روابط بين فردي، تصميمگيري ، حل مساله، تفكر خلاق، تفكر انتقادي، توانايي حل مساله و توانايي مقابله با استرس است.
آموزش مهارتهايي همچون كنترل خشم ، كنترل افسردگي ، كنترل اظطراب و ...
بعنوان مهارتهاي فرعي در درمان اعتياد و پيشگيري از عود آن موثر است.
آموزش روشهاي پيشگيري از عود همچون تغييرشيوه زندگي، تغيير و تجديد نظر در دوستيابي ، حذف تمام مظاهر مصرف مواد، پرهيز از خشم و تنهايي و ... در كنترل و پيشگيري از عود اعتياد توصيه ميشود.
در نهايت امر اينكه براي مبارزه با گسترش اعتياد در جامعه كه به عنوان يك معضل اجتماعي در جهان مطرح است، پيشگيري و ارتقاي سطح آگاهيهاي مردم موثرترين راه مبارزه با اين پديده در جامعه است.ك/۴
