علمي آموزشي
پس از در نورديده شدن كشور ميانمار توسط گردباد نرگس، دانشمندان اقليم شناس بحث داغي را در اين زمينه آغاز كردهاند كه آيا گرم شدن هواي زمين موجب بروز توفانهاي قدرتمندتر و شديدتر شده است؟
به گزارش خبرگزاري فرانسه، در فاجعه ميانمار، قدرت گردباد نرگس درست قبل از رسيدن به مرحله بارش ، بطور وحشتناكي از درجه يك به درجه چهار تغيير كرد.
گردباد نرگس تنها حادثه نبود: توفان هاريكين كاترينا نيز در سال ۲۰۰۵بخش هايي از ساحل خليج آمريكا را ويران كرد و در سال ،۲۰۰۷گردباد فوق العاده شديد گونو شبه جزيره عربستان را درنورديد.
آيا اين حوادث -- كه تلفات جاني و مالي سنگيني به بار آوردهاند -- همگي با تغيير شرايط اقليمي هواي زمين ارتباط دارند؟
آيا اين حوادث ميتوانند بخشي از يك روند غيرعادي نگرانكننده باشند كه گرم شدن هواي زمين موجب افزايش شدت توفانهاي زمين ميشود؟
اين پرسشي است كه بحث و جدل شديدي را در ميان دانشمندان آب و هوا به پا كرده است.
كارشناسان توافق دارند كه يك حادثه منفرد آب و هوايي را نميتوان به تغيير اوضاع اقليمي زمين كه بخشي از يك الگوي طولاني مدت دهها و صد ها ساله است ، ارتباط داد.
آدام لي از مركز تحقيقات مربوط به خطرات طبيعي بن فيلد يو.سي.ال در كالج دانشگاهي لندن به خبرگزاري فرانسه گفت، به هيچوجه نميتوان با يكي دو نمونه نتيجهگيري كرد.
هرو لو ترو محقق فرانسوي كه در گزارش بزرگ سال گذشته هيات بين دولتي سازمان ملل در زمينه تغيير آب و هوا مشاركت داشت گفت، تنها در يك دوره زماني طولاني ميتوان چشم اندازي بدست آورد و براساس آن چنين نتيجهگيري كرد كه يك حادثه بزرگ بخشي از يك فرايند گسترده تر است يا خير.
برخي كارشناسان استدلال ميكنند كه شواهد كافي اين روند را اثبات ميكنند كه با تاثيرگذاري گرمايش زمين بر اقيانوسها توفانها هم قدرتمندتر مي شوند.
يكي از افرادي كه در اين زمينه سرشناسترين نظرات را دارد پرفسور كري امانوئل از موسسه فناوري ماساچوست است .
وي محاسبه كرد كه قدرت گردبادهاي موسمي از دهه ۱۹۵۰تقريبا دو برابر شده است.
وي متذكر شد كه اين افزايش زياد بويژه در سه دهه گذشته بوجود آمده است و اين امر حاكي از آنست كه افزايش فعاليتهاي انساني در گرم شدن هواي زمين موثر بوده است.
با اينهمه ساير دانشمندان ميگويند كه اين قضاوتها عجولانه اند.
به اعتقاد آنان دستيابي به يك تصوير واضح تر بازهم به اطلاعات تاريخي طولاني مدت تري نياز دارد.
اطلاعات در مورد فعاليت توفانها در اقيانوس اطلس نسبت به ديگر پهنههاي آبي از جمله اقيانوس هند به مراتب بيشتر است و سابقه اين اطلاعات به ۳۰ و اندي سال قبل يعني به زماني برمي گردد كه نظارت ماهوارهاي اقيانوسها آغاز شد.
سال گذشته يوهان نويبرگ از مركز مطالعات زمين شناسي سوئد در مطالعه اي براي به دست آوردن چشم اندازي گسترده از فعاليتهاي توفانها در دو و نيم قرن گذشته، مرجانهاي درياي كارائيب را مد نظر قرار داد زيرا تغيير در دماي آب و به هم خوردن مواد غذايي شناور در آب اقيانوس روي رشد اين مرجانها تاثير ميگذارد.
نويبرگ نتيجه گرفت كه فعاليت طوفان هاريكين در فاصله زماني سال ۱۹۷۱تا ۹۴بطور غير عادي آرام بود و ديگر اينكه افزايش شمار بروز طوفانها از سال ۱۹۹۵در مقايسه با ميانگين يك دوره طولاني تر، غيرعادي نبوده است.
طوفانهاي موسمي زمانيكه در اقيانوس اطلس ايجاد ميشوند هاريكين، زمانيكه در اقيانوس آرام بروز ميكنند تايفون و زمانيكه در اقيانوس هند ميوزند سايكلون خوانده ميشوند.
دليل اصلي بروز اين طوفانها مشابه است و همان گرما و رطوبت ناشي از رسيدن دماي آب درياها به ۲۷درجه سلسيوس است.
اما عامل ديگر زاويه بادهايي است كه بطور معمول روي سطح آب ميوزند.
با اين حال برخي از كارشناسان ميگويند هنوز مشخص نيست كه آنچه باعث گرم شدن كره زمين ميشود روي زاويه بادهاي معمول نيز تاثير دارد يا خير.
