علمي آموزشي
گردبادهاي موسمي يا cycloneكه يك مورد شديد آن در كشور ميانمار در اين هفته باعث مرگ حداقل ۱۵هزار تن شد، سيستمهاي بسيار قدرتمند و كم فشاري هستند كه ميتوانند ۱۰برابر بمب اتمي كه در هيروشيما به زمين افتاد انرژي توليد كنند.
در آسيا به اين گردبادها يا سايكلونها توفان ميگويند اما همين پديده در كشورهاي غربي بيشتر بطور كلي هاريكين خوانده ميشود.
سايكلونها بادهاي تندي هستند كه دور يك مركز متحرك كم فشار اتمسفريك مي چرخند.
سايكلونها بر فراز اقيانوس در مناطق حاره ايجاد ميشوند و يك باد سطحي با سرعت بيش از ۱۲۰كيلومتر در ساعت توليد ميكنند.
گردبادها مقادير زيادي آب را ميمكند و اغلب باران و سيلهاي موسمي توليد ميكنند كه به مرگ و مير فراوان و خسارات عمده به اموال و مناطق مسكوني منجر ميشوند.
گرد باد سايكلون (هاريكين) با گردباد تورنيدو تفاوت دارد -- در حاليكه هر دوي آنها گردابهاي اتمسفريك هستند، اما تورنيدو توسط يك توفان واحد حرارتي توليد ميشود و قطر آن به چند صد متر ميرسد در حالي كه هاريكين از دهها توفان حرارتي تشكيل ميشود و قطر آن به صدها كيلومتر ميرسد.
اين گردبادها در نيم كره شمالي كره زمين بر عكس عقربههاي ساعت و در نيم كره جنوبي زمين در جهت عقربههاي ساعت ميچرخند.
چنين توفانهايي از توفانهاي تندر و در زمانهاي خاصي از سال يعني زمانيكه درجه حرارت دماي آب دريا در عمق ۸۰متري حداقل ۲۷درجه سلسيوس است و هواي بالاي اتمسفر سرد باشد، تشكيل ميشوند.
گرما و رطوبت آب، منبع انرژي اين توفانها را تشكيل ميدهند.
اين طوفانها اغلب دو تا سه هفته ادامه دارند اما زمانيكه از روي خشكي يا آبهاي سرد اقيانوس عبور ميكنند به سرعت ضعيف ميشوند.
زمانيكه گردباد قدرت خود را از دست ميدهد كه معمولا بعد از عبور از روي خشكي اين اتفاق ميافتد، به توفان حارهاي معروف ميشود.
