علمي آموزشي
رييس انجمن بيوتكنولوژي ايران گفت بهره مندي كشور از قابليتهاي كنوني زيست فناوري و همگامي با تحولات جهاني و برنامه ريزي عملياتي براي آينده نيازمند يك تشكيلات كلان چابك و كارآمد است.
براساس نمابر روز دوشنبه موسسه اطلاع رساني توسعه فناوري زيستي، رييس انجمن بيوتكنولوژي ايران با اشاره به كاربردهاي گسترده دانش فناوري زيستي در عرصههاي كشاورزي، پزشكي، صنعت و محيط زيست دنياي امروز ابراز اميدواري كرده است تجربيات ناموفق گذشته دوباره تجربه نشوند و در زمان حاضر كه برهه طلايي زيست فناوري است، امكان بهره مندي كامل از اين دانش فراهم شود.
دكتر محمد علي ملبوبي گفت با درك اين مهم، پيشنهاد تشكيل ستاد ويژه زيست فناوري براي رياست جمهوري و مسئولان مربوطه ارسال گرديده و در پنجمين همايش ملي بيوتكنولوژي مورد حمايت معاون اول رييس جمهور و وزيران بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، علوم ، تحقيقات و فناوري و تني چند از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي و همچنين وزير جهاد كشاورزي و معاون علمي و فناوري رييس جمهور قرار گرفت.
وي افزود بدين لحاظ انجمن تصميم به تبيين اين پيشنهاد در قالب طرح تشكيل ستاد گرفت. طرح پيشنهادي پس از برگزاري يك جلسه هم انديشي و دهها نفر ساعت كارشناسي تدوين شده بود. در تدوين اين طرح توجه ويژهاي به تجربيات شوراي عالي زيست فناوري و تجزيه و تحليل قوت و كاستيها و همچنين تجربيات ستاد نانو شده است. پس از نظر خواهي مجدد اين طرح براي معاونت علم و فناوري ارسال شد كه اجراي اين طرح با تغييراتي در دستور كار آن معاونت قرار دارد.
در طرح پيشنهادي به منظور ايجاد ستادي با تحرك بيشتر، شوراي راهبردي آن، در موقعيت هيئت امنايي قرار گرفته است كه خط مشي و روش كار ستاد را به طور ادواري تعيين ميكند. در عمل برنامه ريزي عملياتي و اجرا به ستاد و زيرمجموعه آن سپرده ميشود تا ضمن تماس نزديك با دستگاههاي اجرايي مرتبط و برخورداري از نظر صاحب نظران و متخصصان بتواند به طور متناسب با زمان برنامه ريزي نموده و با ارايه راه حلهاي مناسب براي رفع موانع احتمالي ، اهداف سند ملي زيست فناوري و نيازهاي حال و آينده كشور در اين حوزه را تحقق بخشد.
اين ستاد مركب از متخصصان و نمايندگان تام الاختيار وزيران مربوطه است كه معمولا از بين متخصصان آن دستگاه انتخاب و معرفي ميشوند.
دكتر ملبوبي با برشمردن اشكالات انواع ديگر تشكيلات كلان كشوري نظير شوراي عالي زيست فناوري يا ستادي متشكل از معاونان وزيران مربوطه اظهار داشت در تشكيلات پيشنهادي سعي شده است از تجربيات بهره كافي برده شود. در اين تشكيلات شوراي راهبردي ميتواند در فواصل زماني طولاني تشكيل شود و به وظايفي همچون سياستگذاري و تعيين خط مشي كلي ستاد تشكيلات و ساختار اجرايي ستاد ، تصويب ضوابط مالي و معاملات ستاد، تصويب برنامهها ، نحوه هزينه كرد بودجه سالانه ستاد و تعيين رييس ستاد بپردازد.
تصويب اهداف، راهبردها و برنامههاي كلان و ملي توسعه زيست فناوري در كليه ابعاد آن از جمله آموزش، پژوهش، فناوري، توليد و تجاريسازي و ايمني زيستي در كشور از ديگر وظايف اين ستاد است.
تدوين مقررات و آيين نامههاي مورد نياز توسعه زيست فناوري در كشور و ارايه آن به مراجع ذيربط جهت تصويب، ساماندهي نظام مديريت زيست فناوري كشور، ايجاد هماهنگي و همكاري بين دستگاههاي ذيربط با نگرش ملي و فرابخشي زيست فناوري و طراحي و ايجاد نظام استفاده ايمن از فناوريهاي زيستي و فراوردههاي آن نيز ساير وظايف اين ستاد را تشكيل ميدهد.
به گفته رييس انجمن بيوتكنولوژي ايران، ستادي مركب از متخصصان و نمايندگان تام الاختيار وزيران مربوطه ميتوانند با حوصله بيشتر و سرعت كافي جلسات تصميمسازي و برنامه ريزي خود را داشته و با انعطاف زياد اجراي آنها را به طور مستقيم و يا دستگاههاي مربوطه راهبري نمايند.
امروزه زيست فناوري از مهمترين فناوريهاي قرن بيست و يكم به شمار ميرود و يكي از هفت فناوري كليدي است كه سرنوشت اقتصادي اجتماعي جهان را در چند دهه آينده رقم خواهد زد.
كاربردهاي فراوان زيست فناوري آن را به عنوان برجستهترين نشانه پيشرفت بشر در قرن حاضر و هم تراز فناوري اطلاعات قرار داده و به يكي از مهمترين ابزارها براي تامين نيازهاي متنوع و گوناگون تبديل كرده است.
در حال حاضر با تلاشهاي هماهنگ جهاني بيش از هزار پروژه ژنوم در حال اجرا است و بيش از ۱۳۰پروژه ژنوم خاتمه يافته و بهره برداري از آنها آغاز شده است.
پيش بيني ميشود در آينده نزديك بهره برداري از اين اطلاعات با مشابهسازي رايانهاي سامانههاي زيستي وسعت بيشتري يابد.
هم اكنون كشورهاي پيشرفته با پايهگذاري رشتهاي تحت عنوان سامانه زيستي و تاسيس موسسههاي پژوهشي مرتبط درصددند تا سال ۲۰۱۵به اين هدف جامه عمل بپوشانند. با دسترسي به سامانههاي زيستي رايانهاي ، بسياري از طراحي هاي فناوري و اثربخشي و مخاطرات انها با هزينه بسيار كمتر و با سرعتي بسيار بيشتر انجمن شود.
رييس انجمن بيوتكنولوژي در نمابر خود گفت در حال حاضر در مقطع زماني قرار گرفتهايم كه سرنوشت زيست فناوري در آن رقم ميخورد و حركتي منسجم و پرشتاب براي همراهي با تحولات جهاني در اين شاخه از فناوري مورد نياز است.
وي تاكيد كرد بسياري از آينده پژوهان قرن بيست و يكم را قرن برتري كشورها در زمينه توانايي در زيست فناوري ميدانند، لذا غفلت در توجه به اين فناوري ميتواند جبران ناپذير باشد.
