علمي آموزشي
پژوهشگران چيني ژني را در برنج كشف كردهاند كه نقش اصلي را در پرمحصولي اين گياه ايفا ميكند.
به گزارش خبرگزاري فرانسه از پاريس، چندين ويژگي شامل تعداد و اندازه دانه ها، قد گياه، و زمان گل دهي ، پرمحصولي گياه برنج را تعيين ميكنند كه اين ويژگيها نشانگر واكنش گياه به اقليم خاص هر منطقه است.
سالها تحقيق بر روي برنج به دانشمندان كمك كرد ژني را بر روي كرموزوم شماره هفت شناسايي كنند كه ظاهرا بر روي اين سه ويژگي تاثير ميگذارد.
محققان به سرپرستي كويفا ژانگ از دانشگاه كشاورزي هوانگ ژونگ در ووهان در يك جستجوي دشوار تحقيقات ميداني موفق به شناسايي اين ژن شدند.
آنها براي يافتن اين ژن ابتدا اقدام به كشت ۳۰هزار گياه برنج كردند. پس از آن هزار و ۸۲گياه برنج كم محصول غربال شدند كه دانههاي كوچكتر و كمتر و كوتاهتري داشتند و زمان گل دهي آنها زودتر بود. بررسيها نشان داد علت اين ويژگيها فقدان ژن Ghd7است.
زماني كه محققان اين ژن را وارد اين گياهان كم محصول كردند ويژگيهاي محصول دهي آنها تغيير كرد. زمان گل دهي گياه دو برابر و قد گياه حدود دو سوم بلندتر شد.
محققان سپس نحوه فعاليت اين ژن را در ۱۹نوع مختلف برنج از نقاط مختلف آسيا از شمال ژاپن گرفته تا فيليپين، ميانمار و جنوب هند بررسي كردند.
نسخههاي غيرفعال يا كم فعال اين ژن در برنج كشت شده در مناطق آب و هوايي سردتر مشاهده شد.
اين جهشها باعث ميشود گياه زودتر گل بدهد تا امكان برداشت آنها در مناطقي كه فصل رويش گياهان كوتاه و هوا معتدل است ميسر شود.
برعكس نسخههاي بسيار فعال اين ژن در مناطقي كه فصل رويش گياهان طولاني است و سراسر روز گرما و تابش خورشيد وجود دارد يافت ميشود. اين نسخه ها زمان گل دهي را به تاخير مياندازد و ميزان محصول را بالا ميبرد.
اين يافتهها براي بهبود محصول برنج كاربردهاي مهمي دارد. برنج غذاي اصلي مردمان آسيا و يك ماده مهم غذايي در ساير نقاط جهان است.
متخصصان فناوري برنج ميتوانند با وارد كردن ژن Ghd7و تطابق انواع مختلف برنج با اقليم خاصي كه قرار است در آنجا كشت شود به كشاورزان كمك كنند.
افزايش محصول برنج با توجه به رشد جمعيت از ۶/۵ميليارد نفر در حال حاضر به ۹ميليارد نفر تا اواسط قرن كنوني مسئله مهمي است.
بهاي برنج و ساير غلات به علت خشكسالي در آمريكا و استراليا و تمايل كشاورزان به كشت محصولاتي كه در تهيه سوختهاي زيستي كاربرد دارد بالا رفته است.
مشروح اين تحقيق در مجله نيچر ژنتيكس منتشر شده است.
