داخلي. فرهنگي. صنايع دستي. نساجي.
از ابتداي خلقت، انسانها جهت پوشاندن تن و مصون ماندن از سرما و گرما از برگ گياهان و پوست حيوانات استفاده ميكردند و كم كم باافزايش تكامل بشر با انديشيدن، پوشش مناسبتري را ابداع كردند.
از اين رو با ساخت وسايل و ابزار كار به صورت ابتدايي شروع به بافت پارچه نمودند كه دراين راه براي رسيدن به هدف از الياف طبيعي و حيواني استفاده ميكردند و تودههاي الياف را با دست ميريسيدند تا آنها را تبديل به نخ و سپس مبادرت به بافت پارچه نمايند.
"هردوت" مورخ معروف يوناني ، از نساجي ايران در ادوار قبل از ميلاد تعريف كرده و "فردوسي" شاعر بلند آوازه از " جمشيد " به عنوان مخترع دستگاه بافندگي ياد ميكند.
هنرمندان و اساتيد چيره دست قزويني نيز با ذوق و ابتكارشان علاوه بر تامين مايحتاج روزمره برتوليد صنايع دستي بخصوص نساجي سنتي اقدام نموده و توليدات خود را بفروش ميرسانند.
دراين خصوص به مهمترين نساجي سنتي اين ديار كه از دير باز مورد توجه علاقمندان بوده، ميپردازيم.
*جاجيم
جاجيم پارچهاي ضخيم و كم عرض است كه با استفاده از پودهاي كلفت بافته مي شود رنگهاي به كاررفته در جاجيم در شش تا هشت رنگ و بيشتر از رنگهاي سنتي و گياهي و طرحهاي ساده و هندسي و اغلب به دو شكل راه راه و ستارهاي است.
جاجيمها اغلب به صورت نوارهايي با عرض ۲۵تا ۳۰سانتيمتر و طول ۵۰ متر بافته ميشوند.
براي استفاده از جاجيم چند نوار كنار همديگر دوخته ميشود تا پارچهاي بزرگ فراهم شود.
امروزه از جاجيم علاوه بر زيرانداز براي توليد كيف و كفش، پارچههاي مبلمان و غيره استفاده ميشود كه از مراكز مهم جاجيم بافي استان قزوين مي توان به روستاي زياران آبيك و روستاهاي ديكين و آتان رودبار الموت و دانسفهان بويين زهرا اشاره كرد.
* چادرشب:
چادرشب نيز همانند جاجيم بافت پارچهاي دارد كه غالبا بافتي نرمتر و نازكتر از جاجيم داشته از تنوع كمتري نيز در طرح و رنگ برخوردار است.
اغلب چادر شبها در طرح چهارخانهاي ريز يا درشت بافته ميشوند و مورد استفاده چادرشب مانند جاجيم است كه علاوه برزيرانداز براي بستن رختخوابها و لباسها، دوخت لباسهاي گوناگون محلي و غيره استفاده ميشود.
از مراكز مهم بافت چادر شب دراين استان ميتوان روستاههاي اويرك و علي آباد در رودبار شهرستان را نام برد.
* پن ( نوار بافي)
پن، نوار پارچهاي و بلند است كه توسط دستگاه بافت بسيار سادهاي توليد مي شود اين دستگاه الوار بلندي است كه در دو سر دو تيرچه كوتاه دارد كه نخهاي تار روي آنها بسته ميشود هر دو تار از يك صحنه مربعي مقوايي و يا چوبي نازك ميگذرد اين صفحه به اصطلاح "چير" ناميده ميشود وجه نامگذاري طرحهاي مختلف پن نيز تعداد اين چيرهاست ( چهل چير ، بيست و نه چير ، چشم بلبلي و...)
با گردش اين چيرها درجهات مختلف جاي تارها عوض شده و با عبور پود از لاي تارها نقش دلخواه بدست ميآيد از پن براي تزئين لباسهاي زنانه و مردانه و ساخت كمربندهاي زينتي و... استفاده ميشود.
پن بيشتر ازجنس ابريشم بوده و درروستاهاي رودبارالموت و رودبارشهرستان به ويژه روستاهاي علي آباد و اويرك توليد ميشود.
* موج بافي
از نظر ظاهر طرح و نقش آن شباهت بسياري با چادرشب دارد و عموما طرح- هاي حالت چهارخانهاي دارد اما بر خلاف چادرشب كه از نخ پنبهاي در بافت آن استفاده ميشود دربافت موج كه حالتي ضخيم تر دارد ، نخهاي پشمي مورد استفاده قرار ميگيرد و همين خصلت موجب شده است كه مردم قديم از آن جهت دوخت لباسهاي گرم و پتو استفاده كنند.
طي دهه اخير تعدادي كارگر موج بافي در قزوين موجود بوده است كه با رشد صنعت و تكنولوژي اين كارگاهها رونق خود را از دست دادهاند بطوريكه امروزه تنها يكي از استادكاران پيشكسوت در اين زمينه همچنان مشغول به فعاليت است.
* نمدمالي
توليد نمد بهعنوان يكي از زيراندازها و تن پوشهاي سنتي ايران سابقه اي طولاني دارد از جمله محصولات نمدي ميتوان به زيراندازهاي نمدي در اندازه- ها و شكلهاي مختلف، پالتوهاي نمدي كه دراصطلاح كپنك يا شولا ناميده ميشوند و انواع كالاهاي نمدي اشاره كرد.
نمدمالي دراستان قزوين بيشتر در منطقه الموت و در روستاهاي كوشك، آتان ، بالاروج و پايين شهرستان معمول است. ك/۴
