فرهنگي. ادبيات. بزرگداشت
اعضاي انجمن آثار و مفاخر فرهنگي ايران، شامگاه دوشنبه در مراسم ويژه اي ياد و خاطره مرحوم دكتر محمد معين، پدر فرهنگ فارسي را گرامي داشتند.
به گزارش خبرنگار فرهنگي ايرنا اين مراسم، به مناسبت سي و هفتمين سال درگذشت اين اديب بزرگ كشور و با حضور خانواده معين، مدير انتشارات اميركبير و ناشر فرهنگ فارسي معين، محمد حسن اصغرنيا، مشاور وزير ارشاد، اعضاي فرهنگستان علوم، زبان و ادب فارسي و شماري از اهالي فرهنگ، ادب و هنر برگزار شد.
رييس هيات مديره انجمن آثار و مفاخر فرهنگي در اين نشست به ذكر سابقه آشنايي و همكاري خود با زنده ياد محمد معين پرداخت.
مهدي محقق كار مرحوم معين در نوشتن حواشي و تعليقات فرهنگ لغات برهان قاطع را يك شاهكار ادبي توصيف كرد و گفت: با انجام اين كار، براي اولين بار بود كه توجه به زبانهاي باستاني ايران درچنين سطح وسيعي صورت مي گرفت چرا كه در اين اثر، علاوه بر ذكر ريشه پهلوي لغات، ارتباط آنها با اوستا به همراه مسائل لهجه شناسي كلمات و شواهدي از شاعران كهن توسط دكتر معين، جمع آوري و ارائه شده است.
وي، دقت و سختگيري در انجام كار و فعاليتهاي پژوهشي را از جمله ويژگي هاي بارز مرحوم دكتر محمد معين برشمرد و اظهار داشت: او فردي پرتوان و زحمتكش بود و از كار و تلاش لذت ميبرد و مطمئنا اگر عمر او اجازه ميداد علاوه بر اتمام آخرين جلد فرهنگ لغات فارسي، مباحث تحقيقي زبان فارسي كه در صدد انجام آن بود را به بهترين شكل ارائه ميكرد.
محقق از برخي قوانين حاكم بر دانشگاهها در راستاي فعاليتهاي علمي و تحقيقاتي اساتيد انتقاد كرد و گفت: در اغلب اين قوانين، به جاي روح علمي ، روح اداري حاكم است و حضور فيزيكي استاد به عنوان ملاك درنظر گرفته مي شود درصورتيكه بايد محصول كار يك اهل علم، در مراكز دانشگاهي مورد توجه قرار گيرد.
مرحوم دكتر محمد معين، استاد دانشگاه تهران و مشهور به پدر فرهنگ فارسي در نهم ارديبهشت ۱۲۹۷هجري شمسي در شهر رشت به دنيا آمد.
وي در ۱۶سالگي، ليسانس ادبيات فارسي و فلسفه و علوم تربيتي خود را از دانشگاه تهران گرفت و پايان نامهاش را به زبان فرانسه و با موضوع لوكنت دوليل و مكتب پارناس ارائه داد.
معين در سال ۱۳۱۴پس از فراغت از تحصيل و انجام خدمت نظام به رياست دانشسراي مقدماتي اهواز منصوب شد و سپس رياست دانشسراهاي وزارت فرهنگ ( آموزش و پرورش فعلي) را به عهده گرفت و در همين زمان توانست دوره روانشناسي عملي، خط شناسي، قيافه شناسي و مغز شناسي را به صورت مكاتبه يي در آموزشگاه روانشناسي بروكسل بلژيك بگذراند ومدرك آن دوره را كسب كند.
وي در سال ۱۳۲۱و در سن ۲۴سالگي با نوشتن رساله مزديسنا و تاثير آن در ادبيات فارسي اولين كسي بود كه در ايران به اخذ درجه دكتراي ادبيات فارسي نايل شد.
مرحوم معين، در كنار تدريس و تحقيق در دانشكده ادبيات دانشگاه تهران و دانش سراي عالي از سال ۱۳۲۴همكاري خود را با علامه دهخدا در تنظيم لغت نامه آغاز كرد و پس از وي، رياست سازمان لغت نامه را به عهده گرفت.
وي با بهرهگيري از تجربيات نويسندگان، شاعران، منتقدان و هنرمندان كشورهاي مختلف و سالها پژوهش و تحقيق به تدوين فرهنگ فارسي كنوني كه به نام فرهنگ فارسي معين معروف است همت گماشت.
استاد معين به علت كارهاي زياد مطالعاتي و تحقيقي در سال ۱۳۴۵در يكي از اتاقهاي دانشكده ادبيات بيهوش شد و به زمين افتاد و به حال اغماء فرو رفت.
با وجود تلاش فراوان پزشكان كشورهاي مختلف براي معالجه او سرانجام دكتر معين پس از چهار سال و پنج ماه كه در حالت اغماء بود در سن ۵۷سالگي در ۱۳تيرماه ۱۳۵۰از دنيا رفت.
از مرحوم استاد معين، ۲۴جلد كتاب تاليفي برجاي مانده كه از ميان آنها مي توان به ستاره ناهيد يا داستان خرداد و امرداد ، يوشت فريان مرزبان نامه، يادنامه پورداوود، برگزيده شعر فارسي (دوره طاهريان، صفاريان، سامانيان، آل بويه)، قاعدههاي جمع در زبان فارسي، مزديسنا و ادب پارسي، برگزيده نثر فارسي(دورههاي سامانيان و آل بويه)، مفرد و جمع، تحليل هفت پيكر نظامي، اسم جنس و حافظ شيرين سخن اشاره كرد.
