فرهنگي. ميراث فرهنگي. مستندسازي. قلعه كوه دره
مدير پايگاه قلاع تاريخي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري بيرجند اعلام كرد: طرح مطالعه و مستندسازي قلعه كوه دره بيرجند به پايان رسيد.
حسين كوهستاني روزسه شنبه به خبرنگار ايرنا گفت: اين قلعه كه در پنج كيلومتري شهر بيرجند واقع است و در نزد اهالي اين شهر از گذشتههاي دور به نام حوض غلام كش و در بين محققين به قلعه كوه دره شهرت دارد.
وي افزود: اين قلعه از جنوب و شمال داراي پرتگاههاي متعدد و دست نيافتني بوده و ورود به قلعه تنها از قسمت شرقي آن امكان پذير است.
او گفت: قلعه كوه دره داراي دو بخش ارگ (شاهنشين ) و قسمت عمومي و نيز داراي بناهاي پراكنده در خارج از قلعه ميباشد.
كوهستاني افزود: ارگ قلعه در منتهي اليه جنوب شرقي قلعه واقع شده و به تمام قسمتهاي آن اشراف دارد و در اين قسمت دو حوض انبار به همراه اتاق هاي متعدد براي سكونت و برجهايي براي حفاظت از قلعه وجود دارد.
وي گفت: نكته قابل توجه، سيستم آبرساني دراين بخش با استفاده از تنبوشه مي باشد كه در كف فضاهاي مسكوني اين بخش به چشم ميخورد.
او اظهار داشت: بخش عمومي قلعه شامل دو بند (سد) براي ذخيره آب است كه با سنگ و ساروج ساخته شده است.
وي بيان كرد: مهمترين بخش اين قلعه حوضي است كه در منتهي اليه شمال غربي قلعه و مشرف به بناي تاريخي بند دره ميباشد كه اين حوض داراي ۱۲ستون با ارتفاعي بين يك تا هشت متر متغير ميباشد كه سقف قستهاي سرپوشيده را حفظ ميكرده است.
وي مطالعه و كاربري فضاهاي معماري مربوط به حوض غلام كش، وضعيت آبرساني و چگونگي ذخيره آب، ارائه راهكارهاي مرمتي و ايجاد مسيرهايي براي تردد بازديدكنندگان و موزه طبيعي را از اهداف فعاليتهاي باستانشناختي طي دو ماه گذشته در اين قلعه ذكر كرد.
او گفت: برنامه بررسي و مطالعه سازههاي اين قلعه به دليل كامل نشدن به فصول مطالعاتي ديگر نيازمند است.
وي افزود: با اين وجود از مهمترين نتايج مطالعه اوليه ميتوان به كشف دو پايه ستون، مشابه پايه ستونهاي موجود در حوض و اينكه اين محل صرفابه عنوان محل ذخيره آب مورد استفاده قرار ميگرفته و مسيرهايي كه آب را توسط تنبوشههاي سفالي و ناوداني به حوض انبارها منتقل ميكرده اند، اشاره كرد.
وي گفت: با توجه به يافتههاي بدست آمده از اين قلعه ميتوان آن را به بنايي متعلق به دوران ميانه اسلامي (سلجوقي) دانست.
