فرهنگ و هنر
از : علي حبيبي
ماه خرداد، امتحانات و در پايان نمره آخر سال، گويي دغدغه تمام نشدني براي دانش آموزان است كه هيچ راه گريزي از آن براي فراگيران متصور نيست.
اضطراب و استرس شب امتحان همواره در كنار دانش آموزان بوده در حالي كه پيامدهاي منفي امتحانات براي آنهايي كه در طول سال كمتر به كتاب مراجعه كردهاند بيشتر ديده ميشود.
بسياري از دانش آموزان بعداز شروع سال تحصيلي با خود عهد ميبندند كه درسهاي روزانه را آماده كنند و با آمادگي در سر كلاس درس حاضر شوند اما هيچگاه به آن عمل نميكنند و در نتيجه هرچه به روز امتحان نزديك ميشوند اضطراب آنها بيشتر ميشود.
داشتن اراده محكم و برنامه ريزي براي آمادگي درسي، مهمترين اشكال اين دسته از دانش آموزان است كه حتي در روزهاي امتحان به آن تن نميدهند و يا اگر هم برنامه ريزي كنند آن را اجرا نميكنند.
هنوز يكي از مهمترين عوامل بروز اضطراب و استرس در دانش آموزان، نظام ارزشيابي است زيرا شاخص ارزيابي فراگير را كسب نمرات كمي آخر سال جستجو ميكند و معلم براساس روش سنتي، در همين حد به سنجش تواناييها و آموخته هاي دانش آموزان اقدام ميكند.
در روش سنتي ارزيابي، ساير حيطههاي توانايي دانش آموز در بعد كيفي ناديده گرفته ميشود و دانش آموزي در پايان سال قبول است كه از عهده امتحانات كتبي پايان سال بر آيد و در نتيجه ميزان اضطراب فراگير را افزايش داده و دانش آموز در عين شايستگي با افت تحصيلي روبرو ميشود.
اگرچه اضطراب و استرس شديد باعث افت تحصيلي دانش آموز ميشود اما وجود اضطراب در حد معقول و كم، موجب تلاش بيشتر براي كسب نمرات بالا ميشود سختگيري هاي بيش از حد والدين براي كسب نمره ۲۰نيز بر ميزان اضطراب و استرس دانش آموزان ميافزايد در حالي كه والدين ميتوانند با راهنمايي و آماده كردن محيطي آرام، به كمك فرزندان خود بشتابند.
ترس و تهديد و زدن برچسب به فرزندان خود ازجمله بياستعداد، كودن و يا هر جمله كه سبب تحقير شود ، انگيزههاي دانش آموزان را كاهش ميدهد در حالي كه ميتوان با جملات محبت آميز، اين انگيزهها را افزايش داد.
والدين در روزهاي امتحان دانش آموزان، نبايد خود را مضطرب نشان دهند زيرا اين اضطراب و استرس به فرزندان آنها منتقل ميشود و در نتيجه موفقيت در امتحانات دور از دسترس خواهد بود.
دانش آموزان از نظر استعداد با يكديگر تفاوت دارند و به همين دليل مقايسه كردن فرزندان خود با دانش آموزان ديگر نه تنها در پيشرفت تحصيلي آنها سودي ندارد بلكه اعتماد به نفس آن هارا كاهش ميدهد.
تغيير ندادن مداوم مكان مطالعه، نبود صداي مزاحم در محل مطالعه، تنظيم دماي اتاق در ۲۰درجه سانتي گراد، داشتن ميز و صندلي مناسب و راحت و برخورداري اتاق مطالعه از نور متوسط از شرايط ديگر موفقيت دانش آموزان در امتحانات است.
با اينكه زمان مطالعه براي هر انسان ميتواند متفاوت باشد اما بهترين زمان مطالعه هنگامي است كه شخص احساس آرامش و رضايت داشته باشد. همچنين پايان شب و صبح زود بخاطر نبود صداهاي مزاحم، بهترين زمان مطالعه است.
تندخواني در مطالعه هنگامي مفيد است كه بدون شتاب و عجله باشد و دانش آموزان تا زماني كه مطلبي را بدرستي ياد نگرفتهاند نبايد به سراغ مطالب ديگر بروند.
يادداشت برداري و خلاصه نويسي مطالب مهم كتاب از جمله كارهاي مفيدي است كه دانش آموزان در هنگام مطالعه ميتوانند آن را انجام دهند تا براي تثبيت يادگيري، دوباره آن را در فرصتهاي ديگر تكرار كنند.
دانش آموزان پس از يكساعت مطالعه بايد ۱۵دقيقه استراحت كنند و بهترين استراحت آنها خروج از اتاق مطالعه و نگاه به مناظر دور دست و سرسبز است با اين حال يك مطالعه خوب بايد در حال آرامش و بدون اضطراب باشد و دانش آموزان ميتوانند با يك برنامه ريزي منطقي از ميزان اضطراب و استرس خود بكاهند.
