فرهنگ و هنر. رسانههاي گروهي. كتاب
برپايي نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران، به عنوان برجستهترين رويداد فرهنگي ايران زمين، فرصت مغتنمي رابراي نهادينه كردن فرهنگ مطالعه فراروي تمامي اقشار جامعه به ويژه كودكان و نوجوانان ايراني نهاده است كه با برنامه ريزي صحيح وكارشناسي اصولي، ميتوان به اين هدف مهم دست يافت.
درعصر حاضر كه بازيهاي رايانهاي و سرگرميهاي اينترنتي، حجم قابل توجهي از اوقات فراغت كودكان و نوجوانان ايراني را پر ميكند و سهم كتاب در دل مشغوليهاي روزانه كودكان، به تدريج كم رنگ و كم رنگ تر شده، لزوم پرداختن به فرهنگسازي در زمينه كتاب خواني بيش از پيش احساس ميشود.
به اعتقاد كارشناسان علوم تربيتي و روانشناسي، كتاب خواندن كودكان علاوه بر افزايش سطح آگاهي و معلومات و تقويت عنصر تخيل، شوق بيشتر آموختن را در آنها برمي انگيزد و به نوآوري و خلاقيت رهمنمونشان ميسازد.
البته در اين روزها با فعاليت نمايشگاه كتاب، جوش وخروشي در عرصه فرهنگي كشور به وجود آمده و در اين ميان، حضور چشمگير كودكان و نوجوانان درنمايشگاه بينالمللي كتاب تهران به فضاي اين محيط فرهنگي، شادابي و طراوتي دوچندان بخشيده و مايه اميدواري كساني كه دغدغه گسترش فرهنگ كتاب خواني در جامعه را دارند شده است.
اين رويداد بزرگ فرهنگي سال فرصتي كم نظير فراروي دوستداران علم و دانش و ادب قرار داده و كودكان نيز در جريان آن با خريد كتابهاي كودكانه و حضور در ايستگاههاي خلاق هنري نمايشگاه ، لذت بودن با كتاب را به تجربه مي نشينند.
ايستگاههاي نقاشي، سفال وكاردستي در بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران همه روزه پذيراي كودكان و نوجواناني است كه به همراه والدين خود به ابتكارات هنري دست ميزنند.
كودكان در اين محل با استفاده از مدادرنگي چسبي و ماژيك رنگي نقاشي و با كاغذهاي رنگي كاردستي درست ميكنند.
نمايش فيلم ويژه كودكان و نوجوانان در غرفه موسسه فرهنگي هنري صبا مستقر در نمايشگاه كتاب نيز از جمله بخشهاي مورد توجه و علاقه بازديدكنندگان خردسال است.
به گفته مقصود نعيمي مسوول اين موسسه، در ايام فعاليت نمايشگاه، فيلمهاي سينمايي سفر به سرزمين دور، عاشوراييان و افسانه ماردوش براي كودكان و نوجوانان به نمايش در ميآيد.
اجراي نشستهاي تخصصي كتاب كودك نيز از ديگر برنامههاي پيش بيني شده در سراي اهل قلم نمايشگاه بيست و يكم است و دو نشست با موضوعات كودك و معادله خيال و واقعيت و ادبيات اقليمي كودك و نوجوان فردا سه شنبه در ساعتهاي ۱۶و ۳۰و ۱۸و ۳۰با حضور صاحب نظران و كارشناسان حوزه ادبيات كودكان در اين محل برگزار ميشود.
از آنجا كه نتايج حاصله از اين نشستها و بررسي و موشكافي مسائل موجود در عرصه كتاب و نوجوان اغلب راهگشاي مديران و مسوولان فرهنگي كشور واقع مي شود، تداوم برپايي اين نشستها از سوي دست اندركاران ادبيات كودك ضروري به نظر ميرسد.
يكي از مواردي كه در حال حاضر بيشتر نويسندگان و شاعران كودك و نوجوان به عنوان پديد آورندگان آثار اين حوزه بر آن تاكيد دارند، لزوم نهادينه كردن فرهنگ مطالعه از دوران كودكي است.
يكي از شاعران كودك و نوجوان معتقد است بايد لذت كتاب خواندن در كودكان را نهادينه سازيم چرا كه شخصيت كودكان و نوجوانان با خواندن كتاب ساخته مي شود و اگر آنها لذت مطالعه را درك كنند هيچگاه كتاب و مطالعه را ترك نخواهند كرد.
جعفر ابراهيمي (شاهد) با اشاره به اينكه ادبيات خردسال هنوز به جايگاه ادبيات نوجوان نرسيده است گفت: خوشبختانه با روي آوردن نويسندگان حرفه اي به دوران پيش از دبستان، اين خلا در حال برطرف شدن است.
وي كه با رمان طنز براي نوجوانان، نويسنده و جادوگر، سلام بر حيدر بابا و قالي رنگين كمان در نمايشگاه كتاب امسال حضور دارد افزود: در جامعه ما هنوز تاثيرات مطالعه به صورت عيني مشاهده نشده است اما نمايشگاه كتاب بهترين فرصت براي فرهنگسازي مطالعه در بين اقشار مختلف به شمار ميآيد.
وي در پايان از رسانهها ي گروهي خواست به طور مستمر و در ديگر ايام سال نيز مباحثي را به مطالعه و كتابخواني اختصاص دهند.
ديگر شاعر و نويسنده كودك و نوجوان نيز يادآور شد: اگر ميخواهيم توليد كننده انديشه در جهان باشيم بايد فرهنگ
كتابخواني و مطالعه را در افراد نهادينه كنيم.
مصطفي رحمان دوست باابراز تاسف از پايين بودن ميزان مطالعه در كشور افزود : مطالعه كتاب در كشورهاي پيشرفته با وجود وسايل مدرن الكترونيكي يه عنوان يك فرهنگ در آمده و جذابيت خودش را از دست نداده و افراد همچنان به خواندن كتاب گرايش فراواني دارند.
وي با انتقاد از وضعيت فعلي كتاب خواني در جامعه گفت: با اين روند نمي توان توليدكننده انديشه بود و براي جبران آن بايد برنامهاي ملي داشته باشيم.
رحمان دوست درباره وضعيت نشر در بخش كودك و نوجوان اظهار داشت: در چهار پنج سال اخير با وجودبالا رفتن جمعيت، تغيير چنداني در تيراژ كتابها به وجود نيامده است.
كتابهاي فوت كوزه گري در ۲جلد، ريشههاي ۴هزار ضرب المثل براي بچهها و سه جلد كتاب از كتاب قصهها ومثلها از اين نويسنده براي اولين بار در بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران ارائه شده است.
يكي ديگر از نويسندگان كتاب كودك نيزاعتقاد دارد در چند سال اخير فقركتابخواني در بين كودكان و نوجوانان تشديد شده و از طرفي آموزش ندادن روشهاي مطالعه صحيح و كارآمد به اين قشر باعث كاهش تمايل آنان به مطالعه شده است.
جواد محقق، آموزش روشهاي مطالعه به كودكان را عامل اساسي در ايجاد جذابيت در كتابخواني و گرايش آنها به سوي مطالعه دانست.
وي تصريح كرد: راهنمايي براي انتخاب كتاب هم از اقداماتي است كه بايد در كنار آموزش روش مطالعه به كودكان و نوجوانان انجام شود.
محقق از رشد ۱۲برابري عناوين كتاب در سال از زمان انقلاب تا كنون سخن گفت و اضافه كرد: نشر كتاب در ايران از سال ۵۷از چهار هزار عنوان به ۵۴هزار عنوان در سال ۸۶رسيد اما سهم مطالعه كودكان و نوجوانان بسيار پايين است و البته فشردگي مطالب درسي مدارس، يكي از علل كمبود مطالعه در بين كودكان و نوجوانان است.
از سوي ديگر با توجه به اينكه محتواي كتاب به نوعي خوراك فكري افراد محسوب ميشود و به دليل تاثيرپذيري بيشتر انسان در سنين كودكي، نوشتن و انتخاب موضوع كتابها و محصولات فرهنگي مورد استفاده كودكان و نوجوانان در هر جامعه از حساسيت خاصي برخوردار است، گزينش كمي و كيفي كتابهاي كودك در نمايشگاه بيست ويكم با حساسيت ويژهاي از سوي دست اندركاران برپايي نمايشگاه صورت گرفته است.
بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران از روز ۱۲ارديبهشت ماه با حضور ناشراني از ۷۷كشور خارجي و نزديك به دو هزار ناشر ايراني در محل مصلي امام خميني گشايش يافته و به مدت ۱۰روز ادامه خواهد داشت.
