فرهنگ و هنر. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
نمايشگاهي پربار
از برخي مشكلات اجرايي نظير آنچه در بالا به آن اشاره شد، بگذريم، بسياري از چهرههاي فرهنگي و هنري بازديدكننده از نمايشگاه اذعان دارند كه بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران، نمايشگاهي پربار است و به همين دليل، گامي موثر در جهت گسترش فرهنگ مطالعه و كتابخواني در كشور بر خواهد داشت.
مهدي چمران رييس شوراي شهر تهران در اين زمينه گفت كه تمهيدات خوب مسوولان در فراهم كردن امكانات لازم، نمايشگاه بيست و يكم را به پربارترين نمايشگاه نسبت به سالهاي گذشته تبديل كرده است.
وي افزود: با وجود اينكه اصولا مصلا مكان برپايي نماز بوده و مكان نمايش كتاب و هيچ نمايشگاه ديگري نيست، اما خوشبختانه با تمهيدات خوبي كه مسوولان در دوره كنوني با مهيا كردن امكانات سخت افزاري و اطلاع رساني مناسب اتخاذ كرده اند، نقايص دورههاي گذشته مرتفع شده است و شاهد برگزاري پربارترين نمايشگاه در ۲۰سال گذشته هستيم.
چمران، نمايشگاه كتاب را از جمله ابزارهايي دانست كه با نفوذ و رسوخ بيشتر كتاب در دل مردم، زمينه گرايش به كتابخواني را در جامعه تبديل به عادت ميكند كه البته نهادينه كردن فرهنگ مطالعه و رشد كتابخواني در جامعه نيازمند ارائه آموزشهاي لازم از دوران كودكي است.
به عقيده وي، با توجه به پايين بودن سرانه مطالعه در كشور، تداوم برگزاري نمايشگاههاي كتاب و به ويژه فراهم كردن امكانات لازم براي دسترسي آسان مردم نقاط محروم كشور از طريق نمايشگاههاي محلي ميتواند نقش مهمي در افزايش سرانه مطالعه و قرار گرفتن كتاب به عنوان كالاي موردنياز در سبد خانوار ايفا كند.
اما اظهار رضايت از عملكرد نمايشگاه تنها به بازديدكنندگان و يا رييس شوراي شهر تهران ختم نميشود.
علي اكبر اشعري مشاور فرهنگي رييس جمهوري و رييس كتابخانه ملي نيز از جمله كساني است كه بهبود وضعيت كنوني نمايشگاه را نسبت به دورههاي گذشته آن تاييد كرده و از آن خرسند است.
او گفت: بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران از اطلاع رساني بهتر و عرضه كتابهاي هدفمندتري در مقايسه با ادوار گذشته برخوردار است.
اشعري، نمايشگاه امسال را مرتب تر و بانظم و ترتيب بيشتري نسبت به ادوار گذشته ارزيابي كرد و افزود: افزايش ۲۰درصدي در حوزه نشر كتابهاي خارجي و همچنين درخواست وزارت ارشاد از پژوهشگاهها به منظور اعلام نياز آنها به كتابهاي خارجي در هدفمندتر شدن اين كتب، از مزاياي دوره بيست و يكم نمايشگاه كتاب است.
وي تصريح كرد كه نمايشگاه كتاب صرف نظر از اينكه محل و ميعادگاهي است كه ساليانه مردم طي بازديد از آن، از وضعيت نشر در كشور آگاه ميشوند، فرصتي است تا تمام رسانهها به اين موضوع پرداخته و فضاي ذهني جامعه را متوجه نمايشگاه كنند.
به عقيده اشعري، اين مساله موجب جلب توجه مردم و خانوادهها به موضوع كتاب ميشود و تاثير به سزايي در توسعه فرهنگ كتابخواني ميگذارد.
رييس كتابخانه ملي ايران با بيان اينكه تاكنون سنجش مناسبي از وضعيت كتابخواني در كشور صورت نگرفته است، اظهار داشت: به دليل پايين بودن سطح مطالعه در جامعه و براي افزايش و گسترش كتابخواني مردم بايد حلاوت و شيريني كتاب را درك كنند.
محمود ايلخاني شهردار منطقه ۷تهران نيز برپايي نمايشگاه كتاب و گردهم آوردن تازههاي نشر را تلاشي ارزنده براي انس بيشتر افراد با كتاب و كتابخواني دانست.
ايلخاني كه نمايشگاه كتاب در منطقه تحت مديريت وي برگزار ميشود، در گفت وگويي با ستاد خبري بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران گفت:
فعاليتهاي شهرداري در نمايشگاه امسال افزايش چشمگيري داشته و به غير از ساخت بنا و غرفههاي مربوطه، در ساير فعاليتها از قبيل محوطهسازي ، آسفالت كشي، ايجاد فضا براي نظافت و جلوگيري از سدمعبر نيز خدمات ويژه اي را ارائه كرده است.
وي افزود: امسال به دليل آمادگي بيشتر نهادها و دستگاههاي اجرايي مرتبط در آمادهسازي فضاي نمايشگاه بدون شك كيفيت و فضاي مطلوب تري نسبت به دورههاي گذشته در نمايشگاه كتاب حاكم شده است و اميدواريم با تداوم چنين اقداماتي شاهد پربار شدن هرچه بيشتر نمايشگاه كتاب در سالهاي آينده باشيم.
حضور قابل ستايش
محمد رجبي دبيركل موسسه فرهنگي اكو هم گفت: ممكن است همه براي خريد كتاب به نمايشگاه نيامده باشند اما همين كه نمايشگاه را براي بازديد انتخاب كردهاند قابل ستايش است.
موسسه فرهنگي اكو با شركت ۱۰كشور عضو اكو (افغانستان، پاكستان، تركيه، جمهوري آذربايجان، تركمنستان، تاجيكستان، ازبكستان، قرقيزستان، قزاقستان و ايران) اكنون در ده غرفه نمايشگاه كتاب فعال است.
رجبي خاطرنشان كرد: با اينكه روند برگزاري نمايشگاه را نميتوان درروزهاي اول ارزيابي كرد اما به مصداق سالي كه نكوست از بهارش پيداست در روز اول با همه مشكلاتي كه ممكن است به لحاظ فني و تداركاتي پيش بيايد حضور موفق ناشران و استقبال مردم بدون اينكه مشكلي به وجود بيايد قابل ستايش است.
وي درخصوص استقبال بازديدكنندگان از نمايشگاه كتاب گفت: من از رئيس جمهور تاجيكستان كه سال گذشته به ايران آمده بود و امكان بازديد از نمايشگاه را به علت فشردگي جمعيت پيدا نكرد جملهاي را نقل ميكنم كه گفت من رازپيشرفت ايران را در اين ديدم كه ازدحامي كه مردم كشورهاي ديگر براي امور سرگرمكننده دارند مردم ايران در سطح ميليوني براي كتاب دارند وي خاطر نشان كرد: ممكن است همه افرادي كه به نمايشگاه ميآيند، به دلايلي كتاب نخرند اما حتي اگر فقط براي تماشاي كتاب به اينجا آمده باشند، كارشان قابل ستايش است چون با وجود بسياري از مكانهاي ديگر مثل بازارها و پاساژها ، نمايشگاه كتاب را انتخاب كرده اند.
اما بديهي است يكي از مهمترين اهداف برپايي نمايشگاه كتاب، تلاش براي پيشبرد فرهنگ مطالعه و نهضت كتابخواني در كشور است اما آيا نمايشگاه كتاب به تنهايي كافي است؟
شهرام اقبال زاده مترجم و منتقد در اينباره معتقد است زماني فرهنگ كتابخواني به بالاترين حد خود ميرسد كه جامعه را در برابر انحطاط اخلاقي واكسينه كنيم و تحقق چنين نهضتي با يك اراده ملي ممكن ميشود.
