فرهنگ و هنر. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
محمدرضا نادري: بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران كه اين روزها در مصلاي تهران برپا است، امروز شنبه سومين روز برپايي خود را در حالي پشت سر ميگذارد كه به عقيده بسياري از صاحبنظران، به نمايشگاهي پربار و پرطرفدار براي اهل مطالعه و فرهنگ تبديل شده است.
اين نمايشگاه كه تا بيست و دوم ارديبهشت به كار خود ادامه ميدهد، به گفته روابط عمومي معاونت حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران، فقط در دو روز نخست شاهد بازديد بيش از يك ميليون نفر از مردمي بوده است كه با استفاده از وسايط نقليه عمومي همچون مترو و اتوبوسهاي خطوط شركت واحد خود را به مصلا رسانده اند. اين در حالي است كه در اين مدت بسياري از مردم با وسيلههاي نقليه شخصي به نمايشگاه رفتند.
از آنجا كه نمايشگاه ، بليت ورودي ندارد و بازديد از آن رايگان است، رقم دقيقي از ميزان بازديد از آن در دست نيست اما كارشناسان بر اين باورند كه در مجموع تاكنون حدود سه ميليون نفر از نمايشگاه كتاب تهران ديدن كرده اند كه اين رقم، در نوع خود، رقمي بيسابقه است كه از يكسو، ميزان استقبال مردم را از برگزاري نمايشگاههاي فرهنگي و توجه آنان به كتاب و مطالعه و از ديگر سو، موفقيت برگزاركنندگان را در برپايي نمايشگاه نشان مي دهد.
نمايشگاه كتاب در زميني به مساحت بيش از ۱۱۲هزار متر مربع زيربنا تا بيست و دوم ارديبهشت شاهد عرضه بيش از ۲۰۰هزار عنوان كتاب از ۲۷۰۰ناشر داخلي و خارجي است كه از ۷۷كشور جهان به تهران آمده اند.
وزير و مقامهاي بلندپايه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كه برگزاركننده نمايشگاه كتاب هستند، پيش از اين اطمينان داده بودند كه كوشيدهاند نقايص و مشكلات دورههاي گذشته برگزاري نمايشگاه كتاب را رفع كنند.
استقبال گسترده مردم، روان بودن ترافيك در اطراف نمايشگاه و استقرار ارائهدهندگان انواع خدمات اطلاعاتي، بهداشتي، خدماتي و حتي، اورژانس در مصلا به بازديدكنندگان ، نشانههاي بارز صحت ادعاي مسئولان برگزاركننده نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران است، اگرچه بايد اعتراف كرد همانطور كه محمد حسين صفار هرندي وزير ارشاد در جمع خبرنگاران گفت هنوز اين نمايشگاه آنطور كه شايسته شان والاي ملت بزرگ ايران بايد باشد، نيست.
كمبود افراد راهنما، فقدان نقشههاي جامع براي ارائه اطلاعات به بازديدكنندگان و كلي بودن نقشهاي كه براي بازديد از نمايشگاه در دسترس افراد قرار ميگيرد، مهمترين نقطه ضعفي است كه شماري از افراد بازديد كننده از نمايشگاه كتاب در گفت وگو با خبرنگاران ايرنا بيان كرده اند.
به گفته آنها، وسعت و گستردگي نمايشگاه كتاب ايجاب ميكند تا نه تنها شمار بسياري از افراد راهنما در درون سالنهاي مختلف براي پاسخگويي به مراجعين حضور داشته باشند، بلكه نقشههايي چاپ شود كه جزييات هر بخش را به آنها معرفي كند اما چنين وضعيتي اكنون در نمايشگاه وجود ندارد.
نقشه كنوني نمايشگاه كه از طريق ايستگاه از من بپرسيد در اختيار مردم قرار ميگيرد، فقط به ارائه نقشه كلي نمايشگاه بسنده كرده است و به عقيده بسياري از بازديدكنندگان، با استفاده از آن نميتوان به اطلاعات لازم براي دستيابي به ناشران بخشهاي مختلف دست يافت.
شماري ديگر از افراد بازديدكننده از نمايشگاه به ويژه در بخش كتابهاي خارجي از اين گله مند هستند كه چرا بخش صدور فرمهاي خريد كتاب و عرضه كتابها دور از هم قرار گرفته و از همه مهمتر اينكه، مشخص نيست كتابهاي زبانهاي مختلف را بايد چگونه و از كجا يافت.
نسرين نعمتي يكي از بازديدكنندگان كه در جست وجوي كتابهاي فرانسوي زبان به نمايشگاه كتاب رفته بود، به خبرنگار ايرنا گفت كه براي يافتن كتابهايي به اين زبان ناچار شده است از تك تك ناشران حاضر در بخش كتابهاي خارجي سوال كند آيا كتابهايي به اين زبان دارند يا خير زيرا نه فرد راهنمايي در اين زمينه در سالن وجود داشته و نه نقشه راهنمايي موجود است كه نشان دهد هر ناشري، كتابهايش را به چه زبانهايي عرضه ميكند.
به گفته وي، اين مشكل موجب شد تا او با وجود صرف چندين ساعت وقت در نمايشگاه كتاب، فقط بتواند بخش كتابهاي خارجي را ببيند و به همين دليل، از حضور در بخش ناشران داخلي بازمانده است.
با اين وجود، او همانند بسياري ديگر از بازديدكنندگان از مجموع خدماتي كه در زمينههاي مختلف از جمله امكان استفاده از تلفن همراه، وجود اينترنت وايرلس، انواع خدمات موجود در نمايشگاه و كتابهايي كه در آن عرضه شده است ، ابراز خرسندي ميكند.
رضا حبيبي يك بازديدكننده ديگر نيز كه دهها جلد كتاب خريده بود و آنها را با بهرهگيري از يك گاريچي به خودروي خود در پاركينگ نمايشگاه منتقل مي كرد، نيز از اينكه موفق شده است كتابهاي مورد علاقهاش را در نمايشگاه بيابد، بسيار خوشحال بود.
اين احساس او همانند دههاهزار بازديدكننده ديگري است كه با دستهاي پر از نمايشگاه خارج ميشوند، چه كتابهاي خود را با تخفيف خريده باشند و چه آن را با قيمت كامل پشت جلد خريده باشند. درمورد كتابهاي خارجي، اينگونه كتابها به صورت ارزي يا معادل ريالي به فروش ميرسد.