داخلي. اقتصادي. عشاير. خشكسالي.
گزارش از : ناهيد ابراهيمي
باران اين رحمت الهي ، از آسمان همچون دانه دانه مرواريد كه گويي متشكل از اشك فرشتگان مقرب است به زمين ميچكد.
رودها جاري ميشوند، چشمهها ميجوشند و آب اين مايه حيات جريان مييابد تا زندگي بخشد و طراوت و تازگي را به ارمغان آورد.
گلها ميروند و دشت و دمن سرسبز و شاداب به آدميان زيبايي و شكوه عظمت خلقت را نويد ميدهند.
انسانها به وجد ميآيند، از آب جان ميگيرند و چرخ زندگي و تكاپوي حيات را در اين كره خاكي بيمقدار ادامه ميدهند.
اما برخي مواقع دست بيرحم طبيعت همچون اختاپوسي بزرگ شيره جان و مايه حيات - قطرات باران - را از ابرها ميبلعند تا جز خشكي و خشكسالي چيز ديگري سهم زمين نشود.
گلها ميخشكند، سبزهها نابود ميشوند، چشمهها ميخشكند، رودها كم جريان ميشوند ، زندگي كم كم غير قابل تحمل ميشود و نبود آب اين مايه حيات ، زندگي براي موجودان را در اين كره خاكي بيمقدار بيشتر مختل ميكند.
امسال گويا دست بيرحم طبيعت و اختاپوس خشكسالي ريشههاي خود را براي بلعيدن آب در ايلام بيش از پيش نماياند تا اين استان هم با كمبود بارش باران در حدود ۶۵درصد ، يكي از استانهاي مورد همجوم خشكسالي شود.
شماري از مردم مناطق عشايرنشين ايلام ميگويند: پديده خشكسالي و خشك شدن آب چشمهها مشكلات عديدهاي در زندگي روزمره ما بوجود آورده است.
بلاي خشكسالي كه ظرف سال اخير سايه خود را بر اين ديار گسترانيده باعث از دست رفتن رونق كشاورزي و فراهم شدن مشكلات فراوان براي عشاير و دامدار استان شده است.
يكي از عشاير منطقه چالاب دهلران گفت: به دليل خشك شدن چشمهها و چاههاي آب ، اكنون مردم براي تامين آب آشاميدني خود و دامهايشان و ساير امور زندگي با مشكل مواجه شدهاند.
"اميدعلي رشيدي" افزود: خشكسالي امسال همچنين باعث شد كه رويش علوفه مرتعي به ميزان قابل توجهي كاهش يابد و همه دامداران براي تعليف دامهاي خود با مشكلاتي مواجه شوند.
وي گفت: اكنون بسياري از دامداران مجبور شدهاند براي جلوگيري از تلف شدن دامهاي خود آنها را به دلالان و واسطهها به قيمت بسيار ناچيزي بفروشند.
"رسول ياوري" دامدار ديگر نيز گفت : استمرار خشكسالي باعث شده است كه دامداران عشاير توان بازپرداخت وامهاي دريافتي از بانك كشاورزي را نداشته باشند.
وي افزود: بيشتر درآمد اقتصادي ما از طريق دامداري تامين ميشود اكنون با فروش بيش از نيمي از دامها و وضعيت دامهاي باقي مانده كه اكثرا به دليل خشكسالي لاغر و نحيف شدهاند و فرآوردههاي آنان بسيار كم شده مشكلاتي براي تامين معاش اكثر اين خانوارها به وجود آمده است.
وي افزود: اكنون بسياري از جوانان عشاير كه اين فصل به گله داري و دامپروري مشغول بودند بيكار شدهاند و برخي به شهرها براي انجام كارگري مهاجرت كردهاند.
مديركل امور عشايري ايلام با تاييد آثار مخرب خشكسالي بر محصولات منطقه و عشاير دامدار استان آن را جدي و قابل تامل عنوان كرد.
"يارمحمد كريمي" افزود: براساس اطلاعات موجود حدود ۶۱درصد كاهش بارندگي در استان داشتهايم كه موضوع خشكسالي در ايلام تاييد شده است.
وي گفت: ستاد خشكسالي و كميته بحران در استان تشكيل شده كه به بررسي خسارات وارده به بخشهاي دام، طيور و زراعت ميپردازند و حدود ۱۰۰نفر كارگزار در سراسر استان براي مشخص شدن تعيين خسارتهاي ناشي از خشكسالي فعاليت دارند.
وي افزود: بر اساس اطلاعات موجود نابودي و از بين رفتن اراضي ديم استان توسط خشكسالي به صورت كامل و ۱۰۰درصدي تاييد شده است.
وي گفت: درصد خسارت به اراضي آبي در بخشهاي مختلف استان متفاوت است اما با اين وجود مراتع استان ايلام تا حدود ۹۰درصد از بين رفتهاند.
كريمي افزود: بر اساس بررسيهاي انجام شده ۹۷۰ميليارد ريال خسارت در بخش دام به دليل خشكسالي به استان ايلام وارد شده است.
وي افزود: نامناسب بودن توزيع آب آشاميدني به دليل وجود راههاي صعب- العبور در مناطق دور افتاده، فاصله قشلاق و ييلاق، عدم تناسب كشت و كار تناسب با الگوي كشت بخش دام كه منجر به توليد علوفه شود از ديگر مشكلات ناشي از خشكسالي در بخش عشايرنشين ايلام است.
وي گفت: جمعيت عشاير استان ايلام ۸۰هزار نفردر قالب ۱۳ايل است كه داراي يك ميليون و ۲۰۰هزار راس واحد دامي هستند.
وي افزود: اكنون توليدات دامي عشاير شامل گوشت قرمز، پشم، روغن حيواني، كشك، شير و... هر كدام به تناسب بين ۵۰تا ۴۰درصد كاهش يافته است.
وي گفت: اكنون به ۳۷۵هزار تن علوفه نياز است تا جوابگوي دامهاي باقي مانده عشاير شود.
وي افزود: گران بودن علوفه، نبود آب، گران بودن پس چر مزارع از ديگر مشكلات عشاير ايلام است كه پديده خشكسالي علت اصلي و عمده آن بوده است.
كريمي گفت: امسال از محل اعتبارات خشكسالي دو ميليارد ريال براي خريد تانكر آب رسان به مناطق عشايري اختصاص يافته است و بخشي از علوفه مورد نياز دامهاي استان با كمك اعتبارات خشكسالي تامين شده است.
مدير كل منابع طبيعي ايلام نيز گفت: هجوم دام به عرصههاي جنگلي به دليل نبود علوفه بسيار زياد شده است.
"عبدالرضا بازيار" افزود: ايلام سومين استان كشور از نظر وسعت و مساحت جنگلي زاگرسنشين است اما خشكسالي و شيوع آفت لورانتوس جنگلهاي بلوط ايلام را به شدت تهديد ميكند.
وي گفت: اكنون ميزان سرشاخه زني در جنگلها افزايش يافته كه اين امر باعث تخريب و كاهش طول عمر درختان با توجه به خشكسالي ميشود.
وي افزود: بز و دام را ميتوان جايگزين كرد اما جايگزين كردن يك درخت بلوط چند هزار ساله بدون شك هزاران سال به طول ميانجامد.
وي گفت: بايد اقدامات موثر و مفيدي انجام شود تا از تخريب جنگلها و مراتع استان كه مهمترين منابع طبيعي در ايلام هستند و باعث رونق گردشگري شده و از نظر زيست محيطي داراي جايگاه بالايي هستند، پيشگيري شود.
وي افزود: جايگزيني سوخت فسيلي براي روستانشينانداخل جنگل از اقدامات مناسبي بود كه در سال اخير براي پيشگيري از تخريب جنگل انجام شده است.
بازيار گفت: در فصول خشكسالي زياد ميشود معمولا به دليل خشك شدن علوفه- هاي مرتعي و تغذيه نامناسب دامها با كاهش زايش ميزان دام به حدود ۵۰درصد مواجه ميشويم.
وي افزود: اعتبار اختصاي يافته از بخش خشكسالي به اداره منابع طبيعي حدود سه ميليارد ريال بوده كه ۵۰۰ميليون ريال براي اصلاح مراتع و دو ميليارد و ۵۰۰ميليونريال ديگر براي مبارزه با انگل لورانتوس تخصيص يافته است.
وي، ابراز اميدواري كرد با اختصاص اين اعتبار بخشي از خسارتهاي ناشي از خشكسالي در منابع طبيعي جبران شود.
بر اساس اطلاعات و آمار موجود كشوري دو هزار ميليارد ريال اعتبار دولت در بحث خشكسالي در بين استانها در سال جاري مصوب شده كه سهم استان ايلام ۷۰ميليارد ريال است.
لازم به ذكر است همچنين امسال قرار است از اعتبارات استاني با اولويت خسكيالي استفاده شود.
امسال ۱۴استان كشور به طور قطعي دچار خشكسالي شدهاند و خسارتهاي زيادي در بخش كشاورزي، دام، زراعت و باغداري به آنان وارد شده است.ك/۴ ۱۱۳۹/۶۳۳/۷۱۷۷
